Chi phí sản xuất là gì? Làm sao để tối ưu chi phí sản xuất?

Chi phí sản xuất là một trong những yếu tố được quan tâm trong quá trình kinh doanh. Kiểm soát tốt chi phí này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán sản phẩm và lợi nhuận, mà còn quyết định khả năng cạnh tranh của shop trên thị trường. Vậy chi phí sản xuất kinh doanh là gì? Hãy cùng tìm hiểu về khái niệm chi phí sản xuất và cách để tối ưu trong bài viết sau nhé!

1. Chi phí sản xuất là gì?

Chi phí sản xuất là tổng số tiền mà đơn vị kinh doanh phải chi trả để sản xuất ra sản phẩm. Tất cả các khoản chi tiêu liên quan đến quá trình sản xuất, từ nguyên liệu, thiết bị, nhân sự,... đến các chi phí vận hành và quản lý đều thuộc chi phí kinh doanh sản xuất.

Xem thêm: Chi phí kinh doanh là gì?

Chi phí sản xuất là toàn bộ hao phí về lao động và các chi phí khác để tạo ra sản phẩm.

2. Vì sao shop cần tính chi phí sản xuất?

Việc tính toán chi phí sản xuất chính xác và đầy đủ mang lại nhiều lợi ích cho hoạt động kinh doanh của shop. Điển hình trong đó, người bán định giá sản phẩm và đưa ra các quyết định chiến lược đúng đắn.

• Giúp định giá bán sản phẩm hợp lý: Việc xác định đúng và đủ chi phí sản xuất là cơ sở nền tảng để shop định giá bán sản phẩm. Điều này đảm bảo giá bán không chỉ bù đắp được chi phí đã bỏ ra, mà còn tạo ra một khoản lợi nhuận mong muốn.
• Quản lý lợi nhuận tốt: Khi nắm rõ chi phí, shop dễ dàng tính toán lợi nhuận gộp trên từng sản phẩm, từ đó quản lý dòng tiền và hiệu quả kinh doanh tổng thể. Việc kiểm soát chi phí cũng giúp shop xác định điểm hòa vốn và đặt ra các mục tiêu lợi nhuận thực tế.
• Tối ưu hóa nguồn vốn: Phân tích chi tiết các khoản mục chi phí giúp shop nhận diện những khoản chi không hiệu quả. Từ đó, shop tối ưu hóa việc sử dụng nguồn vốn, tập trung đầu tư vào các hoạt động mang lại giá trị cao hơn.
• Định hướng chiến lược kinh doanh phù hợp: Dữ liệu chi phí sản xuất là thông tin quan trọng để shop đưa ra quyết định kinh doanh chiến lược. Ví dụ như quyết định có nên mở rộng quy mô sản xuất, thay đổi nhà cung cấp nguyên liệu hay đầu tư vào công nghệ mới.
• Nâng cao năng lực cạnh tranh: Một doanh nghiệp kiểm soát tốt chi phí có lợi thế cạnh tranh về giá hoặc tái đầu tư lợi nhuận để cải tiến chất lượng sản phẩm. Điều này giúp shop đứng vững và phát triển trên thị trường ngày càng cạnh tranh.

3. Chi phí sản xuất gồm những loại nào?

Chi phí sản xuất được phân loại theo nhiều tiêu chí để phục vụ công tác quản lý, hạch toán và phân tích hiệu quả kinh doanh. Dưới đây là các cách phân loại chi phí sản xuất phổ biến nhất mà shop cần nắm rõ:

3.1 Theo mục đích và công dụng của chi phí

• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Đây là chi phí của nguyên vật liệu chính cấu thành nên sản phẩm. Ví dụ, chi phí vải để may áo hay chi phí gỗ để làm bàn.
• Chi phí nhân công trực tiếp: Đây là chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương phải trả cho công nhân trực tiếp sản xuất ra sản phẩm.
• Chi phí sản xuất chung: Đây là chi phí phát sinh trong phạm vi phân xưởng nhưng không liên quan trực tiếp đến từng sản phẩm cụ thể. Bao gồm lương nhân viên quản lý phân xưởng, chi phí khấu hao máy móc, tiền điện, nước,...

3.2 Theo tính chất kinh tế của chi phí

• Chi phí nguyên vật liệu: Bao gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu,... sử dụng cho quá trình sản xuất. Đây là một trong những yếu tố chi phí chiếm tỷ trọng lớn nhất.
• Chi phí nhân công: Gồm tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) của toàn bộ nhân sự tham gia vào hoạt động sản xuất.
• Chi phí khấu hao tài sản cố định: Là phần giá trị máy móc, thiết bị, nhà xưởng được phân bổ vào chi phí sản xuất trong kỳ. Khoản chi phí này phản ánh sự hao mòn của tài sản trong quá trình sử dụng.
• Chi phí dịch vụ mua ngoài: Gồm các chi phí như tiền điện, nước, điện thoại, internet, chi phí thuê ngoài sửa chữa... phục vụ cho hoạt động của phân xưởng.
• Chi phí khác bằng tiền: Bao gồm các chi phí bằng tiền phát sinh trong quá trình sản xuất ngoài các khoản trên. Ví dụ như chi phí tiếp khách, hội nghị tại phân xưởng.

Chi phí sản xuất có thể bao gồm các khoản khác được tính bằng tiền mặt như phí tiếp khách, tổ chức hội nghị,...

3.3 Theo quy trình công nghệ sản xuất, chế tạo sản phẩm

• Chi phí cơ bản (chi phí chính): Là những chi phí có mối quan hệ trực tiếp và là cơ sở để tạo ra sản phẩm, bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và nhân công trực tiếp. Đây là những chi phí không thể thiếu trong quá trình sản xuất.
• Chi phí chung (chi phí phụ): Là các chi phí cần thiết để hoàn thành sản phẩm, chủ yếu là chi phí tổ chức và quản lý sản xuất. Về cơ bản, đây chính là chi phí sản xuất chung.

3.4 Theo khối lượng sản phẩm và công việc hoàn thành

• Chi phí biến đổi (biến phí): Là những chi phí thay đổi tỷ lệ thuận với sự thay đổi của khối lượng sản phẩm sản xuất, ví dụ như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. Sản xuất càng nhiều, tổng chi phí biến đổi càng cao.
• Chi phí cố định (định phí): Là những chi phí không thay đổi về tổng số khi khối lượng sản phẩm thay đổi trong một phạm vi nhất định. Ví dụ như chi phí thuê nhà xưởng, lương nhân viên quản lý.

3.5 Theo phương pháp tập hợp chi phí sản xuất vào các đối tượng chịu chi phí

• Chi phí trực tiếp: Là những chi phí có liên quan trực tiếp đến một đối tượng chịu chi phí cụ thể (một sản phẩm, một đơn hàng). Các chi phí này có thể được tập hợp thẳng cho đối tượng đó, ví dụ như chi phí nguyên vật liệu trực tiếp.
• Chi phí gián tiếp: Là những chi phí liên quan đến nhiều đối tượng chịu chi phí khác nhau, do đó không thể tập hợp trực tiếp mà phải dùng phương pháp phân bổ. Chi phí sản xuất chung là một ví dụ điển hình của chi phí gián tiếp.

4. Công thức tính chi phí sản xuất

Dưới đây là công thức để tính chi phí sản xuất cơ bản của một đơn vị kinh doanh:

Trong đó:

5. Ví dụ cụ thể về các loại chi phí sản xuất trong kinh doanh online

Ở từng lĩnh vực và mỗi doanh nghiệp cụ thể sẽ có chi phí sản xuất kinh doanh khác nhau. Vậy chi phí sản xuất bao gồm những gì?

Ví dụ về chi phí sản xuất đối với shop kinh doanh thời trang trẻ em online:

• Chi phí nguyên vật liệu: Chi phí nhập hàng của sản phẩm (quần, áo, giày,... trẻ em).
• Chi phí lao động: Nhân viên bán hàng, nhân viên livestream, nhân viên giao hàng,...
• Chi phí máy móc: Máy tính/ laptop, máy in đơn hàng, điện thoại di động,...
• Chi phí khác: Chi phí chạy quảng cáo (Google Ads, Facebook Ads, Shopee Ads,...), chi phí khuyến mãi, chi phí đóng gói sản phẩm,...

Xem thêm: Làm thế nào để tối ưu các loại chi phí Marketing?

Đối với shop online, chi phí đóng gói sản phẩm thường chiếm rất lớn trong chi phí sản xuất. 

6. Giải pháp tối ưu chi phí sản xuất

Tối ưu hóa chi phí sản xuất là mục tiêu quan trọng giúp shop tăng lợi nhuận và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Một số giải pháp hữu ích như tự động hóa sản xuất, tìm kiếm nhà cung cấp giá tốt, quản lý hàng tồn kho hiệu quả, tái sử dụng nguyên vật liệu,...

• Tối ưu chi phí nguyên vật liệu: Shop có thể đàm phán với nhà cung cấp nguyên vật liệu hiện tại về chi phí hoặc tìm nhà cung cấp khác có chi phí rẻ hơn. Ngoài ra, shop cũng có thể tận dụng nguyên vật liệu còn dùng được để tiết kiệm chi phí. Chẳng hạn, với những kiện hàng boom hoàn về, nếu hộp đựng vẫn còn nguyên vẹn, shop có thể tận dụng để đóng gói đơn hàng mới.
• Giảm chi phí lưu kho: Hàng tồn kho không chỉ chiếm diện tích để đồ của shop, mà còn có thể khiến shop có nguy cơ bị lỗ vốn nếu không bán được. Để giảm thiểu nguy cơ lỗ vốn, đồng thời có thêm diện tích để nhập hàng mới, shop có thể nhân dịp cuối năm hoặc lễ, Tết để xả hàng tồn kho bằng nhiều cách như giảm giá, bán kèm combo, mua 1 tặng 1,...

• Dùng phần mềm quản lý sản xuất: Cách này giúp tiết kiệm chi phí thuê nhân công. Nhất là vào những ngày Lễ, phần mềm vẫn có thể xử lý lượng hàng sản xuất tăng đột biến mà không cần trả tiền tăng ca cho nhân viên.
• Tối ưu chi phí đóng gói hàng: Đóng gói hàng chiếm tỉ lệ rất lớn trong tổng chi phí sản xuất của các đơn vị kinh doanh. Để tối ưu chi phí này, đơn vị có thể sử dụng dụng cụ, phụ kiện có mức giá tiết kiệm. 

Tóm lại, hiểu rõ chi phí sản xuất là gì và các yếu tố cấu thành là nền tảng để định giá sản phẩm và quản trị lợi nhuận một cách hiệu quả nhất. Việc liên tục theo dõi, phân tích và tìm kiếm các giải pháp tối ưu chi phí sẽ giúp shop nâng cao sức cạnh tranh và phát triển bền vững trên thị trường.

Bài viết liên quan:

• Chi phí ẩn là gì và các loại chi phí ẩn
• Giá vốn hàng bán là gì và cách tính giá vốn chuẩn
• Điểm hòa vốn là gì và cách tính điểm hòa vốn?