Vận tải đa phương thức là gì? Đặc điểm và lý do nên lựa chọn

Vận tải đa phương thức là giải pháp vận chuyển quen thuộc đối với các shop kinh doanh quốc tế. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ vận chuyển đa phương thức là gì? Tại sao nên áp dụng hình thức vận tải này? Nếu shop có những thắc mắc tương tự thì đừng bỏ qua các thông tin dưới đây. 

1. Vận tải đa phương thức là gì?

Theo khoản 1 Điều 2 Nghị định 87/2009/NĐ-CP, vận tải đa phương thức là hình thức vận chuyển hàng hóa bằng ít nhất hai cách thức, đảm bảo đến tay người nhận nhanh chóng và an toàn.

Ví dụ như, khi shop nhập hàng thời trang số lượng lớn tại Quảng Châu, Trung Quốc. Để gửi hàng đến tận kho tại Việt Nam, shop cần lựa chọn hình thức vận chuyển đa phương thức kết hợp giữa đường biển - đường bộ hoặc đường hàng không - đường bộ.

Khi sử dụng hình thức này, người gửi cần ký hợp đồng vận chuyển đa phương thức với một nhà cung cấp chịu trách nhiệm hoàn toàn về hàng hóa và quy trình giao hàng đến người nhận. Thông thường, vận tải hàng hóa đa phương thức được dùng cho các đơn đường dài hoặc có quy mô lớn.

Xem thêm: Vận chuyển hàng đi Trung Quốc - 6 điều shop mới cần biết

Vận tải đa phương thức là hình thức vận chuyển hàng hóa kết hợp ít nhất từ 2 phương thức vận tải trở lên. 

2. Các đặc điểm của vận chuyển đa phương thức

Một số đặc điểm cơ bản của vận chuyển đa phương thức là phải có ít nhất hai phương thức trở lên, chỉ một đơn vị vận tải chịu trách nhiệm toàn bộ quy trình và chi phí phải chăng hơn khi thuê riêng lẻ từng hình thức.

• Hình thức vận tải áp dụng ít nhất 2 phương thức giao hàng trở lên.
• Một đơn vị vận chuyển chịu trách nhiệm toàn bộ quá trình giao nhận, đảm bảo quá trình vận chuyển hàng hóa liên tục.
• Đảm bảo an toàn tối đa cho hàng hóa, hàng đã đóng gói sẽ không mở ra dù chuyển sang hình thức vận chuyển khác.
• Thông tin đơn hàng được cập nhật liên tục trên hệ thống của đơn vị vận chuyển, shop dễ dàng quản lý.
• Chi phí vận chuyển hợp lý, đáp ứng đủ nhu cầu vận chuyển của khách hàng.
• Có thể mất thời gian trong việc tìm kiếm đơn vị vận chuyển có đầy đủ chứng từ vận tải đa phương thức với mức giá hợp lý.
• Hình thức vận tải này không phù hợp với các loại hàng hóa nhanh hư hỏng, thời gian sử dụng ngắn như thực phẩm tươi, nông sản,...
• Thủ tục pháp lý cho các đơn hàng quốc tế, thời tiết xấu,... có thể ảnh hưởng đến thời gian giao hàng.

Xem thêm: Nguyên nhân giao hàng chậm hơn dự kiến và cách khắc phục

3. Vai trò của vận tải đa phương thức

Vận chuyển đa phương thức đảm nhiệm vai trò chính là “xương sống” cho chuỗi cung ứng hàng hóa toàn cầu, đồng thời giúp chủ shop tối ưu chi phí và rút ngắn thời gian giao nhận để tăng khả năng cạnh tranh. Hơn nữa, đây là giải pháp hỗ trợ shop mở rộng thị trường kinh doanh hiệu quả.

• Đảm bảo hàng hóa lưu thông thuận lợi: Vận tải đa phương thức giúp hàng hóa luân chuyển từ shop đến người mua mượt mà, dù không nằm trong cùng một quốc gia. Đây là nền tảng quan trọng để chuỗi cung ứng toàn cầu vận hành thuận lợi.
• Tăng khả năng cạnh tranh: Vận tải kết hợp nhiều hình thức góp phần rút ngắn thời gian giao nhận và tối ưu chi phí. Điều này giúp khách hàng nhận đơn nhanh chóng với cước phí hợp lý, cho shop tạo ấn tượng tốt và tăng khả năng cạnh tranh.
• Mở rộng quy mô kinh doanh dễ dàng: Quy mô bán hàng sử dụng mô hình vận tải đa phương thức không bị giới hạn trong một quốc gia. Từ đó, shop thúc đẩy doanh thu tăng nhanh và mở rộng tệp khách hàng trong nước lẫn quốc tế.

4. Các mô hình vận tải đa phương thức

Hiện tại, những mô hình vận chuyển đa phương thức được ứng dụng rộng rãi là đường bộ - đường hàng không, đường bộ - đường biển, đường bộ - đường sắt, đường bộ - đường sắt - đường hàng không và đường bộ - đường sắt - đường biển.

Dưới đây là thông tin chi tiết về từng hình thức vận tải cho người bán dễ dàng phân biệt và đưa ra lựa chọn phù hợp với đặc điểm hàng hóa, nhu cầu khách hàng:

4.1. Vận tải đường bộ và đường hàng không

Vận tải đường bộ kết hợp đường hàng không là mô hình sử dụng xe tải/xe container gom, trả hàng nội địa và máy bay vận chuyển liên lục địa. Sự phối hợp này mang lại ưu điểm vượt trội về tốc độ và thời gian giao hàng, giúp tối ưu hóa chuỗi cung ứng cho các mặt hàng giá trị cao hoặc dễ hư hỏng. Tuy nhiên, hạn chế của phương thức này là chi phí vận chuyển đắt đỏ, đồng thời giới hạn nghiêm ngặt về khối lượng và kích thước hàng hóa ký gửi.

4.2. Vận tải đường bộ và đường biển

Mô hình này kết hợp giữa tính linh hoạt của vận tải đường bộ ở hai đầu giao nhận và khả năng chuyên chở khối lượng lớn của vận tải đường biển ở chặng giữa. Qua đó, chủ hàng tiết kiệm chi phí tối đa và có thể vận chuyển hầu hết các loại hàng hóa siêu trường, siêu trọng. Dù vậy, phương thức này lại có nhược điểm lớn về thời gian vận chuyển kéo dài và dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố thời tiết hoặc thiên tai trên biển.

4.3. Vận tải đường bộ và đường sắt

Đây là hình thức vận tải đa phương thức sử dụng đường bộ làm phương tiện gom hàng đến ga tàu và dùng đường sắt vận chuyển nội địa chặng dài. Ưu điểm nổi bật của hình thức vận tải đa phương thức này là độ an toàn cao, lịch trình ổn định và ít bị phụ thuộc vào thời tiết. Mặc dù vậy, vận tải đường bộ - đường sắt đòi hỏi qua nhiều khâu bốc dỡ trung gian nên có thể phát sinh phụ phí.

Kết hợp vận chuyển bằng đường bộ và đường sắt giúp shop đảm bảo hàng hóa đến nơi cần giao đúng hẹn, không bị phụ thuộc vào thời tiết.

4.4. Vận tải đường bộ - đường sắt - đường hàng không

Đây là mô hình vận tải kết hợp tính cơ động của đường bộ, sự ổn định của đường sắt và tốc độ tối đa của đường hàng không nhằm tối ưu hóa thời gian cho các đơn xuất nhập khẩu chặng dài. Ưu điểm của phương thức này là tính an toàn cho hàng hóa và rút ngắn thời gian giao toàn trình. Tuy nhiên, quy trình quản lý và thủ tục chứng từ của mô hình này thường phức tạp, kéo theo cước phí dịch vụ khá cao.

4.5. Vận tải đường bộ - đường sắt - đường biển

Mô hình này phối hợp nhịp nhàng giữa vận tải đường bộ (thu gom), đường sắt (trung chuyển nội địa chặng dài) và đường biển (vận chuyển quốc tế) tạo nên chuỗi cung ứng xuyên quốc gia. Điểm cộng lớn của cách vận chuyển đa phương thức này là năng lực vận tải “khổng lồ”, giúp tối ưu hóa chi phí vận hành. Ngược lại, hạn chế không thể tránh khỏi là thời gian lưu thông hàng hóa chậm và rủi ro thất thoát, hư hỏng do phải trung chuyển nhiều lần.

Xem thêm: Cập nhật bảng giá cước vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt

Trong đó, đối với phương thức vận tải bằng đường bộ, shop nên chọn công ty vận chuyển có quy trình xử lý và giao hàng nhanh, có số lượng xe tải lớn, mạng lưới vận chuyển rộng khắp,... Điều này giúp đơn hàng có thể được nhanh chóng giao đến người nhận.

5. Quy định mới nhất về chứng từ vận tải đa phương thức

Chứng từ vận tải đa phương thức là văn bản do người kinh doanh dịch vụ vận tải phát hành để xác nhận đã nhận hàng và cam kết giao hàng. Chứng từ này chịu sự điều chỉnh pháp lý của Nghị định 87/2009/NĐ-CP.

5.1. Các dạng chứng từ

Đối với chứng từ vận chuyển đa phương thức ở dạng chuyển nhượng, có thể chia thành 3 dạng cơ bản là chứng từ xuất trình, chứng từ theo lệnh và chứng từ theo lệnh của người có tên trong chứng từ gốc. Riêng chứng từ ở dạng không chuyển nhượng được thì chỉ được phát hành theo hình thức đích danh người nhận hàng.

5.2. Nội dung chứng từ

Một bản chứng từ vận tải đa phương thức hoàn chỉnh đảm bảo chứa các thông tin như:

• Liên quan đến hàng hóa: Bao gồm đặc tính tự nhiên, ký hiệu/mã hiệu nhận biết, tính chất nguy hiểm hoặc mau hỏng, số lượng kiện hoặc chiếc, trọng lượng cả bì, trọng lượng bên ngoài,...
• Liên quan đến người gửi: Bao gồm tên, địa điểm gửi/giao trả hàng, ngày hoặc thời hạn giao trả hàng,...
• Liên quan đến đơn vị vận chuyển: Bao gồm tên và trụ sở chính của người kinh doanh vận tải đa phương thức, địa điểm và thời gian tiếp nhận hàng hóa, chữ ký,...
• Liên quan đến hành trình giao hàng: Bao gồm tuyến hành trình dự định, phương thức vận tải ở từng chặng, cước phí vận chuyển,...

5.3. Phát hành chứng từ

Đối với các đơn nội địa, khi bàn giao xong, bên cung cấp dịch vụ phát hành một chứng từ vận tải có chữ ký của chủ kinh doanh dịch vụ (hoặc người được ủy quyền hợp pháp). Còn với đơn quốc tế, bên cung cấp dịch vụ phát hành chứng từ ở dạng chuyển nhượng được hoặc không chuyển nhượng được khi đã tiếp nhận hàng hóa xong.

Xem thêm: Bộ chứng từ xuất nhập khẩu gồm những gì?

6. Quy trình vận chuyển đa phương thức

Các bước vận tải hàng hóa đa phương thức là tiếp nhận thông tin, ký hợp đồng, chọn cách thức vận chuyển, phát hành chứng từ, giao hàng và xử lý vấn đề phát sinh (nếu có).

• Bước 1 - Tiếp nhận thông tin: Đơn vị vận chuyển nhận yêu cầu từ khách hàng và chuẩn bị hợp đồng. Trong đó, khách hàng nên cung cấp chi tiết và chính xác các thông tin về hàng hóa như loại hàng, trọng lượng, thể tích, điểm đi, điểm đến,...
• Bước 2 - Ký kết hợp đồng: Khách hàng đọc kỹ thông tin về quyền lợi và nghĩa vụ trong hợp đồng vận chuyển và ký xác nhận. Đặc biệt, chủ hàng thống nhất cước phí vận chuyển với bên dịch vụ để tránh phụ phí không mong muốn.

Chủ hàng nên đọc kỹ thông tin trong hợp đồng trước khi ký kết.

• Bước 3 - Chọn cách thức vận chuyển: Đơn vị vận chuyển lên kế hoạch giao hàng chi tiết (thời gian, cách vận tải, bên đảm nhiệm,...) và thông báo cho khách hàng. Khi hai bên đều đồng tình, đơn vị vận chuyển bắt đầu điều phối nhân lực, phương tiện.
• Bước 4 - Phát hành chứng từ: Đơn vị vận chuyển ký hợp đồng với các nhà xe, hãng tàu hoặc hãng hàng không để thực hiện từng chặng giao hàng riêng biệt. Sau đó, đơn vị vận chuyển phát hành chứng từ phù hợp.
• Bước 5 - Giao hàng: Bên cung cấp dịch vụ tiến hành giao hàng như kế hoạch dự kiến. Chủ hàng có thể xác định vị trí kiện bằng mã vận đơn được cung cấp.
• Bước 6 - Xử lý vấn đề phát sinh (nếu có): Trường hợp không may xảy ra hư hỏng hay thất thoát, chủ hàng và đơn vị vận chuyển thống nhất hướng giải quyết thích hợp.

Trên đây là toàn bộ thông tin giúp shop giải đáp thắc mắc vận tải đa phương thức là gì và các hình thức phổ biến hiện nay. Tùy đặc điểm hàng hóa mà shop lựa chọn hình thức vận tải kết hợp phù hợp để tối ưu chi phí vận chuyển và tiết kiệm thời gian giao hàng.

Bài viết liên quan:

• Tổng hợp 10 đơn vị vận chuyển quốc tế nhanh uy tín hiện nay
• Hướng dẫn shop cách thức nhận hàng từ nước ngoài gửi về
• Danh mục hàng cấm mới nhất trong kinh doanh, vận chuyển

1. Thư viện Pháp luật. Vận tải đa phương thức là gì? Quy định về chứng từ vận tải đa phương thức. https://thuvienphapluat.vn/chinh-sach-phap-luat-moi/vn/ho-tro-phap-luat/tu-van-phap-luat/43787/van-tai-da-phuong-thuc-la-gi-quy-dinh-ve-chung-tu-van-tai-da-phuong-thuc (đã truy cập 10 06 2026)
2. Inbound Logistics. Multimodal Transportation: Definition, Examples, and Advantages. https://www.inboundlogistics.com/articles/multimodal-transportation (đã truy cập 10 06 2026)