11 điều kiện giao hàng trong Incoterms 2020 gồm những gì?

Để kinh doanh quốc tế thuận lợi, chủ shop cần nắm rõ các điều kiện giao hàng để xác định chính xác trách nhiệm, chi phí và rủi ro trong từng khâu vận chuyển. Bài viết này sẽ cập nhật chi tiết 11 điều kiện giao nhận hàng theo Incoterms 2020 để nhà bán hàng tham khảo và áp dụng hiệu quả.

1. Incoterms là gì?

Incoterms (viết tắt của International Commercial Terms) là bộ quy tắc thương mại quốc tế được Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành, công nhận và sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới. Các quy tắc này giải thích những trách nhiệm của người bán và người mua liên quan đến việc giao nhận hàng hóa trong hợp đồng mua bán.

2. Nội dung chính của Incoterms 2020

Hiện tại, phiên bản Incoterms 2020 vẫn là phiên bản mới nhất và tiếp tục được áp dụng trong năm 2026 cho hoạt động thương mại quốc tế. Nội dung chính Incoterms 2020 tập trung vào việc phân chia rõ ràng trách nhiệm, chi phí và thời điểm chuyển giao rủi ro giữa người bán với người mua. Chi tiết hơn, bộ quy tắc này bao gồm 11 điều kiện giao hàng, chia thành hai nhóm chính dựa trên phương thức vận tải áp dụng.

3. Các điều kiện giao hàng trong Incoterms 2020 gồm những gì?

Incoterms 2020 gồm 11 điều kiện giao nhận hàng khác nhau. Điển hình như: EXW, FCA, FAS, FOB, CFR, CIF, CPT, CIP, DAP, DPU và DDP (1). Mỗi điều kiện quy định nghĩa vụ riêng cho người bán và người mua, dưới đây là phân tích chi tiết cho shop tham khảo:

3.1 Điều kiện EXW (Ex Works – Giao hàng tại xưởng)

Theo điều kiện EXW, người bán cần chuẩn bị hàng hóa sẵn sàng tại cơ sở sản xuất của mình. Điểm chuyển giao rủi ro được chuyển từ người bán sang người mua, có nghĩa là người  mua chịu mọi rủi ro và chi phí phát sinh kể từ thời điểm nhận hàng. Điều kiện này áp dụng cho mọi phương thức vận tải hiện nay.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Từ người bán sang người mua khi hàng được giao cho người mua tại địa điểm đã thỏa thuận, thường là cơ sở của người bán.

• Phương thức vận tải: Áp dụng cho mọi phương thức vận tải.

EXW đặt ra điều kiện người mua chịu rủi ro kể từ thời điểm nhận hàng.

3.2 Điều kiện FCA (Free Carrier – Giao cho người chuyên chở)

Với điều kiện FCA, người bán hoàn thành nghĩa vụ khi đã giao hàng cho người chuyên chở mà người mua chỉ định tại địa điểm đã thỏa thuận. Lúc này, điểm chuyển giao rủi ro được chuyển giao tại thời điểm người bán giao hàng cho người chuyên chở đầu tiên. Thông thường, FCA được sử dụng cho mọi phương thức vận tải, bao gồm cả vận tải đa phương thức.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Từ người bán sang người mua khi hàng được giao cho người chuyên chở hoặc người khác do người mua chỉ định tại địa điểm thỏa thuận.

• Phương thức vận tải: Áp dụng cho mọi phương thức vận tải.

3.3 Điều kiện FAS (Free Alongside Ship – Giao dọc mạn tàu)

Trong điều kiện giao hàng FAS, người bán hoàn thành nghĩa vụ khi đặt hàng hóa dọc theo mạn tàu do người mua chỉ định tại cảng bốc hàng. Rủi ro được chuyển từ người bán sang người mua ngay khi hàng hóa được sắp xếp xong. Điều kiện này chỉ áp dụng cho vận tải đường biển và đường thủy nội địa.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Từ người bán sang người mua khi hàng hóa được đặt dọc mạn tàu tại cảng bốc hàng đã thỏa thuận.

• Phương thức vận tải: Chỉ áp dụng cho vận tải đường biển và đường thủy nội địa.

3.4 Điều kiện CFR (Cost and Freight – Tiền hàng và cước phí)

Với CFR, người bán chịu trách nhiệm giao hàng lên tàu và trả cước phí vận chuyển đến cảng đích. Tuy nhiên, người bán không phải mua bảo hiểm cho lô hàng. Lúc này, rủi ro được chuyển giao cho người mua ngay khi hàng hóa được xếp lên tàu tại cảng đi. Lưu ý rằng điều kiện CFR chỉ áp dụng cho vận tải đường biển và đường thủy nội địa.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Từ người bán sang người mua khi hàng hóa được giao lên tàu tại cảng bốc hàng.

• Phương thức vận tải: Chỉ áp dụng cho vận tải đường biển và đường thủy nội địa.

Điều kiện CFR đặt ra nguyên tắc người bán không phải chi trả bảo hiểm hàng hóa.

3.5 Điều kiện CIF (Cost, Insurance & Freight – Tiền hàng, bảo hiểm và cước phí)

Tương tự CFR, người bán trong điều kiện CIF phải trả cước phí vận chuyển đến cảng đích và chỉ áp dụng cho phương thức vận tải đường thủy. Điểm khác biệt chính là người bán có thêm nghĩa vụ mua bảo hiểm cho lô hàng với mức tối thiểu. Ở trường hợp này, điểm chuyển giao rủi ro được xác định khi hàng hóa được xếp lên tàu tại cảng đi.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Từ người bán sang người mua khi hàng hóa được giao lên tàu tại cảng bốc hàng.

• Phương thức vận tải: Chỉ áp dụng cho vận tải đường biển và đường thủy nội địa.

3.6 Điều kiện FOB (Free On Board – Giao hàng trên tàu)

Theo điều kiện FOB cho vận tải đường biển, người bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng khi hàng hóa đã được xếp lên trên boong tàu do người mua chỉ định tại cảng bốc hàng. Rủi ro được chuyển giao tại thời điểm hàng hóa được đặt an toàn trên boong tàu nên mọi chi phí và rủi ro sau thời điểm này thuộc về người mua.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Từ người bán sang người mua khi hàng hóa được giao lên tàu tại cảng bốc hàng đã thỏa thuận.

• Phương thức vận tải: Chỉ áp dụng cho vận tải đường biển và đường thủy nội địa.

3.7 Điều kiện CPT (Carriage Paid To – Cước phí trả tới)

Với điều kiện CPT, người bán ký hợp đồng vận tải và trả cước phí để chở hàng đến một địa điểm đích đã thỏa thuận. Người bán cũng chịu trách nhiệm làm thủ tục thông quan xuất khẩu. Khi ấy, rủi ro được chuyển giao từ người bán sang người mua khi hàng hóa giao cho người chuyên chở đầu tiên. Nhìn chung, CPT là điều kiện linh hoạt, có thể áp dụng cho mọi phương thức vận tải.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Từ người bán sang người mua khi hàng hóa được giao cho người chuyên chở đầu tiên.

• Phương thức vận tải: Áp dụng cho mọi phương thức vận tải.

Điểm đặc biệt của CPT là người bán chịu trách nhiệm làm thủ tục thông quan, xuất khẩu.

3.8 Điều kiện DAP (Delivered At Place – Giao tại địa điểm)

Theo điều kiện DAP, người bán giao hàng đến địa chỉ người mua chỉ định và chịu mọi rủi ro cho đến khi hàng đến nơi, nhưng không có nghĩa vụ dỡ hàng. Điểm chuyển giao rủi ro xác định tại địa điểm đích đã thỏa thuận, trước khi hàng hóa được dỡ xuống. Có thể thấy, điều kiện DAP có thể sử dụng cho bất kỳ phương thức vận tải nào, bảo vệ quyền lợi của người mua.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Từ người bán sang người mua khi hàng được đặt dưới quyền định đoạt của người mua tại địa điểm đến, sẵn sàng để dỡ.

• Phương thức vận tải: Áp dụng cho mọi phương thức vận tải.

3.9 Điều kiện CIP (Carriage & Insurance Paid to – Cước phí và bảo hiểm trả tới)

CIP tương tự như CPT, nhưng người bán có thêm nghĩa vụ mua bảo hiểm cho lô hàng ở mức bảo hiểm cao nhất. Rủi ro được chuyển giao khi người bán giao hàng cho người chuyên chở đầu tiên. Tuy nhiên, người bán chịu trách nhiệm mua bảo hiểm cho toàn bộ hành trình.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Từ người bán sang người mua khi hàng hóa được giao cho người chuyên chở đầu tiên.

• Phương thức vận tải: Áp dụng cho mọi phương thức vận tải

3.10 Điều kiện DDP (Delivered Duty Paid – Giao đã trả thuế)

DDP thể hiện nghĩa vụ cao nhất của người bán - phải giao hàng đến địa điểm đích, đã thông quan nhập khẩu và nộp tất cả các loại thuế, phí cần thiết. Rủi ro chỉ được chuyển giao khi hàng hóa đến tận tay người mua.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Từ người bán sang người mua khi hàng được giao tại địa điểm đến chỉ định, sẵn sàng để dỡ.

• Phương thức vận tải: Áp dụng cho mọi phương thức vận tải.

Với DDP, người mua chỉ chịu trách nhiệm khi hàng hóa được bàn giao xong.

3.11 Điều kiện DPU (Delivery at Place Unloaded – Giao tại địa điểm đã dỡ xuống)

DPU là điều kiện mới trong Incoterms 2020, áp dụng cho tất cả phương thức vận tải. Chi tiết hơn, điều kiện này yêu cầu người bán giao hàng và dỡ hàng khỏi phương tiện vận tải tại địa điểm đích đã thỏa thuận. Đây là điều kiện duy nhất yêu cầu người bán phải dỡ hàng tại nơi đến. Điểm chuyển giao rủi ro xác định khi hàng hóa đã được dỡ xuống tại địa điểm đích.

• Điểm chuyển giao rủi ro: Từ người bán sang người mua khi hàng hóa được dỡ khỏi phương tiện vận tải và đặt dưới quyền định đoạt của người mua tại địa điểm đến.

• Phương thức vận tải: Áp dụng cho mọi phương thức vận tải.

4. Tiêu chí lựa chọn các điều kiện giao hàng

Để chọn được điều kiện giao và nhận hàng phù hợp nhất, shop cần xem xét nhiều yếu tố như: điểm giao hàng, khả năng chịu rủi ro, mức độ cạnh tranh và khả năng thuê phương tiện vận tải. Các shop có thể tham khảo chi tiết các tiêu chí dưới đây:

4.1 Theo điểm giao hàng

Chủ shop cần xác định rõ địa điểm giao hàng để chọn điều kiện tương ứng. Ví dụ, nếu muốn nhận hàng tại kho của mình, có thể chọn điều kiện thuộc nhóm D (DAP, DPU, DDP).

4.2 Theo khả năng chịu rủi ro

Mỗi bên cần đánh giá khả năng quản lý và chấp nhận rủi ro của mình. Nếu người bán muốn giảm thiểu rủi ro, có thể chọn EXW; ngược lại, nếu người mua muốn người bán chịu trách nhiệm cao nhất, DDP là lựa chọn phù hợp.

4.3 Theo mức độ cạnh tranh mua hoặc bán hàng hóa

Trong thị trường cạnh tranh, việc đưa ra các điều kiện giao hàng có lợi cho đối tác là một lợi thế. Ví dụ, người bán chào giá DDP để thu hút người mua vì sự tiện lợi và ít rủi ro cho họ.

4.4 Theo khả năng thuê phương tiện vận tải và mua bảo hiểm

Các bên nên thống nhất chọn điều kiện phù hợp với kinh nghiệm và khả năng của mình. Nếu không có kinh nghiệm thì để hạn chế rủi ro, shop nên chọn điều kiện mà đối tác có kinh nghiệm hơn đảm nhận các công việc này.

4.5 Các tiêu chí lựa chọn khác

Cùng với các yếu tố như trên, người bán cân nhắc thêm một số ý sau:

• Tính chất của hàng hóa (hàng rời, hàng container, hàng nguy hiểm).

• Quy định của pháp luật và tập quán thương mại tại các quốc gia liên quan.

• Chi phí vận chuyển và bảo hiểm mà mỗi bên sẵn sàng chi trả.

Xem thêm: Các lưu ý khi vận chuyển quốc tế

Người bán và người mua hãy cân nhắc kỹ các tiêu chí thời điểm giao hàng, khả năng chịu rủi ro, mức độ cạnh tranh,... để chọn điều kiện phù hợp trong Incoterms.

5. Lưu ý khi áp dụng Incoterms 2020

Khi áp dụng điều kiện giao hàng, chủ shop lưu ý một số điểm quan trọng để tránh tranh chấp như: hiểu rõ trách nhiệm, chọn phương thức vận chuyển phù hợp và xem xét tính chất hàng hóa.

• Hiểu rõ phạm vi trách nhiệm, chi phí và rủi ro: Mỗi điều kiện Incoterms quy định rất rõ bên nào chịu trách nhiệm cho việc gì, trả chi phí nào và gánh chịu rủi ro ở đâu. Người bán và người mua phải nắm bắt tất cả thông tin này để tránh tranh chấp.

• Lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp: Một số điều kiện như FOB, FAS, CFR, CIF chỉ dành riêng cho vận tải biển, trong khi các điều kiện khác có thể áp dụng cho mọi phương thức. Người bán cần nắm rõ thông tin này để không sử dụng sai, gây ra các vấn đề pháp lý và thực tiễn không mong muốn.

• Xem xét tính chất và giá trị hàng hóa: Đối với hàng hóa giá trị cao, lựa chọn điều kiện có yêu cầu bảo hiểm (như CIF, CIP) là rất quan trọng để bảo vệ lợi ích của các bên. Ngoài ra, tính chất của hàng hóa (ví dụ: hàng dễ vỡ, hàng nguy hiểm) cũng ảnh hưởng đến việc lựa chọn điều kiện và phương thức vận chuyển.

Các bên cần hiểu rõ trách nhiệm, chi phí, rủi ro và lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp với hàng hóa khi áp dụng Incoterms 2020.

Tóm lại, hiểu và vận dụng đúng điều kiện giao hàng Incoterms 2020 là “chìa khóa” giúp chủ shop tối ưu hóa chi phí, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả trong kinh doanh quốc tế. Hy vọng bài viết đã cung cấp những thông tin hữu ích để người bán lựa chọn được điều kiện phù hợp nhất cho hoạt động kinh doanh của mình.

Bên cạnh việc xử lý các lô hàng quốc tế, nếu cần vận chuyển hàng hóa nội địa một cách nhanh chóng và hiệu quả (chẳng hạn như chở hàng từ cảng về kho hoặc giao đến tay khách hàng trong nước), chủ shop nên lựa chọn một đơn vị vận chuyển uy tín. Điều này giúp đảm bảo chuỗi cung ứng luôn thông suốt và chuyên nghiệp.

Nguồn tham khảo:

1. International Chamber of Commerce. Incoterms® 2020. https://2go.iccwbo.org/incoterms-2020-eng-config+book_version-Book/ (truy cập 20/08/2026)