Trong hoạt động xuất nhập khẩu, phân định rõ ràng trách nhiệm giữa người bán và người mua là yếu tố cốt lõi đảm bảo giao dịch diễn ra suôn sẻ. Và điều này thường được quy định trong Incoterms. Vậy Incoterms là gì? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin về định nghĩa, đặc điểm và các nhóm điều kiện của Incoterm mới nhất.

1. Incoterms là gì?

Incoterms là từ viết tắt của International Commercial Terms, có nghĩa là các điều khoản thương mại quốc tế, được ban hành chính thức bởi Phòng Thương mại Quốc tế (ICC). Đây là một bộ quy tắc giải thích các điều kiện giao hàng phổ biến, giúp phân chia rõ ràng nghĩa vụ, chi phí và rủi ro liên quan đến vận chuyển hàng hóa. Về cơ bản, việc áp dụng Incoterms giúp các bên liên quan tránh được những hiểu lầm không đáng có trong quá trình giao nhận hàng hóa quốc tế.

2. Đặc điểm của Incoterms

Incoterms có các đặc điểm là không mang tính bắt buộc, phạm vi áp dụng lớn, chỉ xác định thời điểm chuyển giao hàng hóa, giữ nguyên bản chất điều kiện cơ sở giao hàng,... Hiểu rõ những đặc điểm này sẽ giúp bạn vận chuyển hàng hóa thuận lợi hơn.

2.1. Không mang tính bắt buộc

Incoterms không phải là luật và không có tính bắt buộc áp dụng đối với các bên trong hợp đồng mua bán hàng hóa. Chúng chỉ có hiệu lực khi được các bên tự nguyện thỏa thuận và dẫn chiếu cụ thể trong hợp đồng. Điều này có nghĩa là các doanh nghiệp hoàn toàn có quyền lựa chọn sử dụng hoặc không sử dụng Incoterms trong giao dịch của mình.

2.2. Phạm vi áp dụng lớn

Phạm vi của Incoterms liên quan đến quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng đối với việc giao nhận hàng hóa hữu hình. Các quy tắc này không áp dụng cho các sản phẩm vô hình như dịch vụ, phần mềm hay quyền sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, chúng có thể được sử dụng cho cả giao dịch thương mại quốc tế và nội địa.

Incoterms có thể áp dụng cho mua bán nội địa và quốc tế.

2.3. Có thể sử dụng nhiều phiên bản

Mặc dù phiên bản Incoterm mới nhất là Incoterms 2020, các bên vẫn có thể thỏa thuận sử dụng các phiên bản cũ hơn như Incoterms 2010 hoặc 2000. Điều quan trọng là phải ghi rõ phiên bản được chọn trong hợp đồng để tránh nhầm lẫn và tranh chấp. Việc lựa chọn phiên bản nào hoàn toàn phụ thuộc vào sự thống nhất giữa người bán và người mua.

2.4. Chỉ xác định thời điểm chuyển giao hàng hóa

Một đặc điểm quan trọng của Incoterms là xác định thời điểm chuyển giao rủi ro về mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa từ người bán sang người mua. Tuy nhiên, Incoterms không quy định về thời điểm chuyển quyền sở hữu hàng hóa hay các vấn đề liên quan đến thanh toán. Những điều khoản này cần được các bên quy định riêng và chi tiết trong hợp đồng mua bán.

2.5. Có thể mất hiệu lực nếu trái với luật địa phương

Trong trường hợp có sự mâu thuẫn giữa quy tắc của Incoterms và luật pháp địa phương hoặc quốc gia, luật pháp sẽ luôn được ưu tiên áp dụng. Các bên không thể dùng Incoterms để thay thế hay loại bỏ các quy định pháp luật mang tính bắt buộc.

2.6. Vẫn giữ nguyên bản chất điều kiện cơ sở giao hàng

Dù đã trải qua nhiều lần sửa đổi, bản chất của Incoterms vẫn là các điều kiện cơ sở giao hàng. Các quy tắc này tập trung vào việc xác định địa điểm giao hàng, thời điểm chuyển giao rủi ro và phân chia chi phí vận tải, bảo hiểm. Đây chính là nền tảng giúp các hoạt động logistics và chuỗi cung ứng diễn ra thông suốt.

2.7. Các quy tắc chỉ mang tính bao quát chung về giao hàng

Incoterms chỉ cung cấp các điều kiện liên quan đến giao nhận hàng hóa, không đề cập đến tất cả chi tiết của một hợp đồng thương mại. Các bên vẫn cần phải thỏa thuận và quy định rõ ràng các điều khoản khác như chất lượng hàng hóa, giá cả, phương thức thanh toán. Việc này đảm bảo hợp đồng được hoàn chỉnh và bao quát mọi khía cạnh của giao dịch.

3. Mục đích của Incoterm là gì?

Mục đích chính của Incoterms là tạo ra một bộ quy tắc chung được quốc tế công nhận để giải thích các điều kiện thương mại phổ biến. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro và tranh chấp phát sinh từ những cách hiểu khác nhau về trách nhiệm và nghĩa vụ giữa các bên.

  • Phân chia trách nhiệm rõ ràng: Incoterms quy định cụ thể bên chịu trách nhiệm thực hiện các công việc như vận chuyển, đóng gói, làm thủ tục hải quan. Điều này giúp quá trình giao nhận diễn ra có hệ thống và minh bạch.

  • Xác định thời điểm chuyển giao rủi ro: Đây là một trong những mục đích quan trọng nhất, giúp xác định chính xác thời điểm rủi ro về mất mát hay hư hỏng hàng hóa được chuyển từ người bán sang người mua. Việc này có ý nghĩa lớn trong việc xác định trách nhiệm bồi thường khi có sự cố xảy ra.

  • Phân chia chi phí cụ thể: Incoterms làm rõ bên nào phải chịu các chi phí liên quan như chi phí vận tải, bảo hiểm, bốc dỡ và các chi phí phát sinh khác. Sự phân chia rõ ràng này giúp các bên tính toán chính xác giá thành sản phẩm và lợi nhuận.

Incoterms có mục đích là phân chia trách nhiệm và chi phí, chuyển giao rủi ro.

4. Phân loại các nhóm điều kiện Incoterm mới nhất

Bộ quy tắc Incoterm mới nhất (hiện là Incoterms 2020) được phân loại theo hai cách là nhóm ký tự và phương thức vận tải để người dùng dễ dàng lựa chọn điều kiện phù hợp.

4.1. Theo nhóm ký tự

  • Nhóm E (Departure - Nơi đi): Người bán chỉ cần giao hàng tại xưởng của mình và mọi trách nhiệm, rủi ro và chi phí còn lại thuộc về người mua. Điều kiện duy nhất trong nhóm này là EXW (Ex Works).

  • Nhóm F (Main Carriage Unpaid - Cước vận chuyển chính chưa trả): Người bán chịu trách nhiệm giao hàng cho người chuyên chở do người mua chỉ định, nhưng không trả cước vận chuyển chính. Nhóm này bao gồm các điều kiện FCA, FAS, FOB.

  • Nhóm C (Main Carriage Paid - Cước vận chuyển chính đã trả): Người bán phải ký hợp đồng vận tải và trả cước phí cho chặng vận chuyển chính, nhưng rủi ro được chuyển giao trước khi hàng đến đích. Nhóm này có các điều kiện CPT, CIP, CFR, CIF.

  • Nhóm D (Arrival - Nơi đến): Người bán chịu mọi rủi ro và chi phí để đưa hàng hóa đến tận nơi đích đã thỏa thuận. Các điều kiện trong nhóm này là DAP, DPU, DDP.

4.2. Theo nhóm phương thức vận tải

  • Áp dụng cho mọi phương thức vận tải (kể cả vận tải đa phương thức): Nhóm này bao gồm 7 điều kiện linh hoạt, có thể sử dụng cho đường biển, đường hàng không, đường bộ hoặc kết hợp. Các điều kiện đó là EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP.

  • Chỉ áp dụng cho vận tải đường biển và đường thủy nội địa: Nhóm này gồm 4 điều kiện được thiết kế riêng cho việc vận chuyển hàng hóa bằng tàu biển hoặc sà lan. Đó là các điều kiện FAS, FOB, CFR, CIF.

Để tìm hiểu sâu hơn về các điều kiện giao hàng, bạn có thể tham khảo thêm TẠI ĐÂY.

Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ Incoterms là gì và vai trò quan trọng của chúng trong thương mại quốc tế. Nắm vững các quy tắc này không chỉ giúp phân chia trách nhiệm rõ ràng mà còn hạn chế tối đa rủi ro cho cả người bán và người mua.

Hiểu rõ Incoterms giúp quá trình xuất nhập khẩu thuận lợi hơn. Nếu bạn cần xuất nhập khẩu hàng hóa và muốn tìm đơn vị vận chuyển chở hàng từ kho đến cảng và ngược lại thì GHN Express là một lựa chọn đáng tin cậy. Với dịch vụ chuyên nghiệp, Giao Hàng Nhanh sẽ hỗ trợ bạn tối ưu hóa khâu vận chuyển nội địa, đảm bảo hàng hóa được giao nhận nhanh chóng và an toàn.

  • Lấy hàng tận nơi, vận chuyển siêu nhanh: GHN miễn phí lấy hàng tận nơi và giao hàng nhanh chóng trong 24 giờ (nội thành) và 1 - 2 ngày (HN-SG).

  • Giá cước hợp lý: Bảng giá GHN cạnh tranh, từ 15.500 đồng/đơn và sẽ có giá ưu đãi với đơn hàng lớn giúp bạn dễ dàng dự toán chi phí vận chuyển.

  • Hỗ trợ lưu kho với hệ thống quản lý hiện đại: GHN VN nhận lưu kho hàng hóa tại hệ thống kho bãi hiện đại với quy trình quản lý chặt chẽ giúp bạn kiểm soát tồn kho hiệu quả.

  • Hỗ trợ xử lý đơn hàng theo yêu cầu: GHN thấu hiểu nhu cầu đa dạng của khách hàng, sẵn sàng hỗ trợ các yêu cầu đặc biệt như đóng gói, dán nhãn… giúp bạn tối ưu hóa quy trình chuẩn bị và vận chuyển hàng hóa.

  • Dễ dàng theo dõi hành trình đơn hàng: Với hệ thống tracking thời gian thực trên website và ứng dụng di động, bạn có thể dễ dàng theo dõi vị trí và trạng thái của lô hàng, chủ động trong quản lý và thông báo cho đối tác.

  • Đội ngũ shipper chuyên nghiệp, tận tâm: Đội ngũ nhân viên giao nhận của GHN được đào tạo bài bản, có thái độ chuyên nghiệp và tinh thần trách nhiệm cao. Chúng tôi cam kết bảo quản hàng hóa của bạn một cách cẩn thận trong suốt quá trình vận chuyển.

GHN vận chuyển siêu nhanh khắp mọi miền tổ quốc với giá siêu tốt.

> Hãy đăng ký ngay dịch vụ của GHN để trải nghiệm quy trình vận chuyển hàng hóa chuyên nghiệp và hiệu quả!

Nguồn tham khảo:

Câu hỏi thường gặp

Có những phiên bản Incoterms nào?
Incoterms được Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) sửa đổi và cập nhật định kỳ khoảng 10 năm một lần để phù hợp với thực tiễn thương mại. Các phiên bản đã được ban hành bao gồm 1936, 1953, 1967, 1976, 1980, 1990, 2000, 2010 và phiên bản mới nhất hiện nay là Incoterms 2020. Việc cập nhật thường xuyên giúp bộ quy tắc luôn phản ánh đúng sự thay đổi trong ngành logistics và vận tải toàn cầu.
Có cần dẫn chiếu Incoterms vào hợp đồng không?
Dẫn chiếu là bắt buộc nếu các bên muốn áp dụng Incoterms cho giao dịch của mình. Để có hiệu lực, hợp đồng cần ghi rõ điều kiện Incoterms được chọn, địa điểm giao hàng cụ thể và phiên bản Incoterms áp dụng (ví dụ: FOB Cảng Cát Lái, Việt Nam, Incoterms 2020). Nếu không dẫn chiếu rõ ràng, các quy tắc này sẽ không được coi là một phần của hợp đồng.
Incoterms có phải là luật không?
Incoterms không phải là luật mà chỉ là một bộ điều kiện thương mại quốc tế được công nhận rộng rãi. Chúng không có hiệu lực pháp lý bắt buộc trừ khi được các bên đồng ý đưa vào hợp đồng. Tuy nhiên trong trường hợp có tranh chấp, tòa án thường xem xét Incoterms như một tiêu chuẩn ngành để diễn giải hợp đồng.
Incoterms nào bắt buộc mua bảo hiểm?
Trong 11 điều kiện của Incoterms 2020, chỉ có hai điều kiện bắt buộc người bán phải mua bảo hiểm cho hàng hóa. Đó là điều kiện CIF (Cost, Insurance and Freight) và CIP (Carriage and Insurance Paid To). Với các điều kiện còn lại, việc mua bảo hiểm là không bắt buộc nhưng được khuyến khích tùy thuộc vào thỏa thuận và mức độ rủi ro của mỗi bên.
Incoterms có quy định trách nhiệm thanh toán không?
Incoterms không quy định về phương thức, thời điểm hay loại tiền tệ thanh toán cho hợp đồng mua bán hàng hóa. Các quy tắc này chỉ tập trung vào việc phân chia trách nhiệm, rủi ro và chi phí liên quan đến quá trình giao hàng. Vấn đề thanh toán phải được người bán và người mua thỏa thuận riêng và ghi rõ trong các điều khoản khác của hợp đồng.