Vận tải quốc tế là gì? Vai trò và 4 phương thức phổ biến

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, nhu cầu trao đổi hàng hóa xuyên biên giới ngày càng tăng cao, thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của ngành vận tải quốc tế. Hiểu rõ về lĩnh vực này sẽ giúp các chủ shop và doanh nghiệp lựa chọn được phương án gửi hàng đi nước ngoài vừa nhanh chóng vừa tiết kiệm.

1. Vận tải quốc tế là gì?

Đây là quá trình vận chuyển hàng hóa, hành khách hoặc tài sản từ một quốc gia này đến một quốc gia khác, vượt qua biên giới lãnh thổ và hải phận. Quá trình này không chỉ là việc di chuyển đơn thuần mà còn bao gồm một chuỗi các hoạt động phức tạp như làm thủ tục hải quan, lưu kho, bảo hiểm và quản lý logistics. Vận chuyển quốc tế đóng vai trò huyết mạch trong chuỗi cung ứng toàn cầu, kết nối các thị trường và nền kinh tế trên khắp thế giới.

Nhu cầu giao thương giữa các quốc gia tăng cao kéo theo sự phát triển nhanh chóng của giao nhận quốc tế.

2. Vai trò của vận tải quốc tế

Giao nhận quốc tế đóng vai trò không thể thiếu trong nền kinh tế hiện đại, là cầu nối cho thương mại toàn cầu và động lực cho sự phát triển. Hoạt động này không chỉ giúp hàng hóa lưu thông mà còn mang lại nhiều lợi ích to lớn cho cả doanh nghiệp và quốc gia.

2.1 Kết nối toàn cầu, thúc đẩy giao thương hợp tác

Vận chuyển quốc tế là sợi dây liên kết các quốc gia, xóa nhòa khoảng cách địa lý và tạo ra một thị trường toàn cầu thống nhất. Thông qua đó, các doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận với nguồn cung ứng đa dạng và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm ra thế giới. Điều này không chỉ thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu mà còn tăng cường mối quan hệ hợp tác kinh tế, văn hóa giữa các dân tộc.

2.2 Tối ưu chuỗi cung ứng, giảm chi phí

• Tối ưu hóa kho bãi: Nhờ hệ thống vận tải hiệu quả, doanh nghiệp có thể giảm thiểu lượng hàng tồn kho và chi phí lưu bãi. Hàng hóa được luân chuyển liên tục từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ, giúp tiết kiệm không gian và nguồn lực quản lý.
• Tăng tốc độ giao hàng: Các phương thức vận tải hiện đại như đường hàng không giúp rút ngắn đáng kể thời gian vận chuyển. Điều này đảm bảo hàng hóa đến tay khách hàng nhanh chóng, đáp ứng kịp thời nhu cầu thị trường và nâng cao lợi thế cạnh tranh.

2.3 Tăng trưởng kinh tế

• Thúc đẩy thương mại: Vận tải quốc tế là nền tảng của thương mại toàn cầu, giúp hàng hóa dễ dàng di chuyển giữa các nước. Hoạt động này tạo điều kiện cho các giao dịch mua bán quốc tế diễn ra thuận lợi, góp phần tăng kim ngạch xuất nhập khẩu.
• Tạo việc làm: Ngành vận tải và logistics tạo ra hàng triệu việc làm cho người lao động, từ lái xe, phi công, thuyền viên đến nhân viên kho bãi, chuyên viên hải quan. Sự phát triển của ngành này góp phần quan trọng vào việc giải quyết vấn đề việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.
• Tạo cơ hội phát triển kinh tế: Bằng cách kết nối các khu vực sản xuất với thị trường tiêu thụ, vận tải quốc tế mở ra cơ hội phát triển cho các vùng kinh tế. Nó không chỉ thúc đẩy các ngành công nghiệp mà còn thu hút đầu tư nước ngoài, tạo động lực tăng trưởng bền vững.

2.4 Động lực thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng

• Thúc đẩy sản xuất: Khi có thể dễ dàng xuất khẩu hàng hóa, các doanh nghiệp sẽ mạnh dạn mở rộng quy mô sản xuất để đáp ứng nhu cầu toàn cầu. Điều này tạo ra một vòng tuần hoàn tích cực, thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp trong nước.
• Đáp ứng nhu cầu tiêu dùng: Vận tải quốc tế mang đến cho người tiêu dùng sự lựa chọn đa dạng về hàng hóa từ khắp nơi trên thế giới. Nhờ đó, người dân có thể tiếp cận với các sản phẩm chất lượng cao, mẫu mã phong phú với giá cả cạnh tranh.

2.5 Phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ

• Ngành đóng tàu: Nhu cầu vận chuyển hàng hóa bằng đường biển ngày càng tăng đã thúc đẩy ngành công nghiệp đóng tàu phát triển mạnh mẽ. Các quốc gia có lợi thế về biển đầu tư vào việc chế tạo những con tàu hiện đại, tải trọng lớn để phục vụ thương mại quốc tế.
• Ngành cảng biển: Để đáp ứng lưu lượng hàng hóa khổng lồ, hệ thống cảng biển phải liên tục được đầu tư, nâng cấp và hiện đại hóa. Các dịch vụ tại cảng như bốc xếp, lưu kho, thông quan cũng phát triển theo, tạo thành một hệ sinh thái dịch vụ hoàn chỉnh.
• Ngành logistics: Vận chuyển quốc tế là một phần không thể tách rời của ngành logistics. Sự phát triển của vận tải kéo theo sự lớn mạnh của các dịch vụ logistics khác như quản lý chuỗi cung ứng, kho bãi, và các dịch vụ giá trị gia tăng khác.

3. Các mặt hàng được và không được vận tải quốc tế

Khi tham gia vào hoạt động giao nhận quốc tế, các chủ shop cần nắm rõ quy định về các loại hàng hóa được phép và bị cấm vận chuyển. Điều này giúp đảm bảo quá trình thông quan diễn ra suôn sẻ và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

3.1 Các mặt hàng được vận tải quốc tế

• Hàng khô: Đây là nhóm hàng phổ biến nhất, bao gồm các sản phẩm như quần áo, giày dép, thiết bị điện tử, đồ gia dụng, và máy móc. Chúng thường được đóng trong container tiêu chuẩn và không yêu cầu điều kiện bảo quản đặc biệt.
• Hàng lỏng: Nhóm hàng này bao gồm hóa chất, dầu mỏ, khí hóa lỏng và các loại chất lỏng khác. Việc vận chuyển đòi hỏi các phương tiện chuyên dụng như tàu chở dầu, xe bồn để đảm bảo an toàn.
• Hàng lạnh: Các mặt hàng như thực phẩm đông lạnh, nông sản, dược phẩm cần được bảo quản ở nhiệt độ ổn định trong suốt quá trình vận chuyển. Chúng thường được vận chuyển bằng các container lạnh có hệ thống kiểm soát nhiệt độ.
• Hàng giá trị cao: Đây là các loại hàng hóa như trang sức, kim loại quý, tác phẩm nghệ thuật, đòi hỏi các biện pháp an ninh nghiêm ngặt. Việc vận chuyển chúng cần có bảo hiểm và quy trình giám sát chặt chẽ.
• Hàng đặc biệt: Nhóm này bao gồm hàng siêu trường, siêu trọng (máy móc, thiết bị công nghiệp lớn) hoặc động vật sống. Vận chuyển các mặt hàng này đòi hỏi phương tiện và quy trình đặc thù để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

3.2 Các mặt hàng không được vận chuyển quốc tế

• Chất nổ và dễ cháy: Các vật liệu như pháo hoa, xăng, gas, sơn, và các chất dễ bắt lửa khác bị cấm vận chuyển do nguy cơ cháy nổ cao. Chúng gây nguy hiểm cho an toàn của phương tiện vận tải và con người.
• Chất cấm và ma túy: Mọi loại ma túy, chất gây nghiện, và các chất cấm theo quy định của pháp luật quốc tế và quốc gia đều bị nghiêm cấm vận chuyển. Vi phạm quy định này sẽ bị xử lý hình sự nghiêm khắc.
• Vũ khí và đạn dược: Súng, đạn, và các thiết bị quân sự khác là mặt hàng bị kiểm soát chặt chẽ và không được phép vận chuyển tự do. Việc vận chuyển chúng cần có giấy phép đặc biệt từ cơ quan chức năng.
• Hóa chất độc hại: Các loại hóa chất ăn mòn, chất độc, chất phóng xạ bị cấm vận chuyển qua các kênh thông thường. Chúng có thể gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe con người và môi trường nếu xảy ra rò rỉ.
• Hàng hóa dễ hỏng và thực phẩm tươi sống: Một số loại thực phẩm tươi sống, không qua xử lý, có thể bị cấm nhập khẩu vào nhiều quốc gia để ngăn ngừa dịch bệnh. Ngoài ra, các sản phẩm có nguồn gốc từ động vật hoang dã, nguy cấp cũng nằm trong danh mục cấm.

Xem thêm: Danh sách hàng hóa bị cấm trong vận chuyển

4. Các phương thức vận tải quốc tế phổ biến

Tùy thuộc vào loại hàng hóa, ngân sách và yêu cầu về thời gian, các doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong các phương thức vận tải phổ biến. Mỗi phương thức đều có những ưu và nhược điểm riêng, phù hợp với các nhu cầu khác nhau.

4.1 Vận tải hàng quốc tế bằng đường hàng không

Đây là phương thức vận chuyển hàng hóa bằng máy bay, phù hợp nhất với các mặt hàng có giá trị cao, cần giao gấp như hàng điện tử, dược phẩm, hoặc tài liệu quan trọng. Ưu điểm lớn nhất của đường hàng không là tốc độ cực nhanh và mức độ an toàn cao. Tuy nhiên, chi phí của phương thức này rất đắt đỏ và bị giới hạn về khối lượng, kích thước hàng hóa.

4.2 Vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường biển

Vận tải đường biển là phương thức phổ biến nhất trong thương mại quốc tế, đảm nhận hơn 80% khối lượng hàng hóa toàn cầu. Phương thức này có ưu điểm là chi phí thấp, có thể vận chuyển hàng hóa với khối lượng và kích thước lớn, không bị giới hạn. Nhược điểm chính là thời gian vận chuyển dài và phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết.

Vận chuyển bằng đường biển là một trong những phương thức phổ biến và có chi phí tiết kiệm.

4.3 Vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường sắt

Vận tải đường sắt là lựa chọn tối ưu cho việc vận chuyển hàng hóa giữa các quốc gia có chung đường biên giới trên đất liền, đặc biệt là ở châu Á và châu Âu. Ưu điểm của phương thức này là chi phí ổn định, khả năng vận chuyển hàng nặng và an toàn cao, ít bị ảnh hưởng bởi thời tiết. Tuy nhiên, nó thiếu sự linh hoạt vì chỉ hoạt động trên các tuyến đường sắt cố định.

4.4 Vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường bộ

Phương thức này sử dụng xe tải, xe container để vận chuyển hàng hóa giữa các nước láng giềng có hệ thống giao thông kết nối. Vận tải đường bộ có ưu điểm là linh hoạt, cơ động, có thể giao hàng tận nơi (door-to-door) và thủ tục đơn giản hơn. Nhược điểm là chi phí có thể cao hơn đường sắt và bị giới hạn về khối lượng vận chuyển trên mỗi chuyến.

5. Cước phí vận tải quốc tế

Cước phí giao nhận quốc tế không có một mức giá cố định mà phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác nhau. Các yếu tố chính ảnh hưởng đến giá cước bao gồm phương thức vận chuyển, trọng lượng và kích thước hàng hóa, quãng đường, loại hàng, và các phụ phí như phí nhiên liệu, phí xếp dỡ, phí hải quan. Do đó, để có được báo giá chính xác và cạnh tranh nhất, bạn nên liên hệ trực tiếp với các công ty vận chuyển uy tín để được tư vấn chi tiết.

6. Các loại chứng từ, giấy chứng nhận cần thiết

Những giấy tờ pháp lý xác nhận thông tin về hàng hóa, nguồn gốc và giao dịch thương mại gồm có hóa đơn thương mại, vận đơn, giấy phép xuất nhập khẩu,... Để một lô hàng được thông quan và vận chuyển thuận lợi qua biên giới, việc chuẩn bị đầy đủ các chứng từ cần thiết là vô cùng quan trọng.

• Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice): Đây là chứng từ do người bán phát hành, ghi rõ thông tin chi tiết về hàng hóa, số lượng, đơn giá và tổng giá trị lô hàng. Nó là cơ sở để cơ quan hải quan xác định thuế nhập khẩu và các loại phí liên quan.
• Vận đơn (Bill of Lading – B/L): Đây là chứng từ do đơn vị vận tải cấp, có chức năng như một biên lai nhận hàng, bằng chứng của hợp đồng vận chuyển và chứng từ sở hữu hàng hóa. Vận đơn là giấy tờ không thể thiếu để người nhận có thể nhận hàng tại cảng đến.
• Giấy chứng nhận xuất xứ (Certificate of Origin - C/O): Chứng từ này xác nhận quốc gia sản xuất của hàng hóa, do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu cấp. C/O là cơ sở để hưởng các ưu đãi thuế quan theo các hiệp định thương mại tự do.
• Giấy phép xuất nhập khẩu (Export/Import License): Đối với một số mặt hàng thuộc diện quản lý đặc biệt của nhà nước, doanh nghiệp cần phải có giấy phép mới được quyền xuất khẩu hoặc nhập khẩu. Giấy phép này đảm bảo hàng hóa tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành.

Xem thêm: Cách lấy mã vạch hải quan

Các loại giấy chứng nhận khác:

• Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật và động vật (Phytosanitary and Veterinary Certificates): Đối với hàng hóa có nguồn gốc từ thực vật hoặc động vật, chứng từ này là bắt buộc để chứng minh hàng hóa không mang mầm bệnh. Nó giúp bảo vệ nông nghiệp và sức khỏe cộng đồng của nước nhập khẩu.
• Giấy chứng nhận chất lượng (Quality Certificate): Chứng từ này xác nhận chất lượng và thông số kỹ thuật của hàng hóa phù hợp với các tiêu chuẩn đã thỏa thuận. Nó giúp đảm bảo quyền lợi cho người mua hàng.
• Giấy chứng nhận bảo hiểm (Insurance Certificate): Đây là bằng chứng cho thấy lô hàng đã được mua bảo hiểm để phòng ngừa các rủi ro như mất mát, hư hỏng trong quá trình vận chuyển. Giấy chứng nhận này là cơ sở để yêu cầu bồi thường khi có sự cố xảy ra.

7. Quy trình vận chuyển hàng hóa quốc tế

Quy trình vận tải quốc tế bao gồm nhiều bước phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bên liên quan. Về cơ bản, quy trình này diễn ra theo các bước chính sau đây để đảm bảo hàng hóa đến nơi an toàn và đúng hẹn.

• Bước 1: Người gửi hàng liên hệ và ký kết hợp đồng với công ty vận tải.
• Bước 2: Công ty vận tải tiến hành nhận hàng tại kho của người gửi.
• Bước 3: Hoàn tất các thủ tục hải quan xuất khẩu cần thiết.
• Bước 4: Xếp dỡ hàng hóa lên phương tiện vận tải (máy bay, tàu biển,...).
• Bước 5: Hàng hóa được vận chuyển đến quốc gia của người nhận.
• Bước 6: Thực hiện thủ tục hải quan nhập khẩu tại nước đến.
• Bước 7: Dỡ hàng khỏi phương tiện vận tải và giao đến kho của người nhận.

Tóm lại, vận tải quốc tế là một lĩnh vực phức tạp nhưng đóng vai trò sống còn trong nền kinh tế toàn cầu, giúp kết nối thị trường và thúc đẩy thương mại. Việc hiểu rõ các phương thức, quy trình và chứng từ cần thiết sẽ giúp các doanh nghiệp và chủ shop tối ưu hóa hoạt động kinh doanh của mình. Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và toàn diện về chủ đề này.
Bên cạnh việc gửi hàng đi quốc tế, nếu các chủ shop có nhu cầu chuyển phát hàng hóa trong nước, việc lựa chọn một đơn vị vận chuyển nội địa uy tín là vô cùng quan trọng. Một đối tác giao hàng nhanh chóng với cước phí tiết kiệm sẽ giúp bạn tối ưu chi phí và nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

Bài viết liên quan:

• Dịch vụ gửi hàng từ Úc về Việt Nam
• Dịch vụ gửi hàng đi Thái Lan giá rẻ
• Kinh nghiệm gửi hàng quốc tế