Thông quan là thủ tục bắt buộc mà cơ quan Hải quan yêu cầu để kiểm soát dòng hàng hóa ra vào lãnh thổ quốc gia một cách chặt chẽ. Việc thấu hiểu thông quan là gì? sẽ giúp doanh nghiệp chủ động trong khâu chuẩn bị chứng từ, tránh tình trạng hàng hóa bị tắc nghẽn tại cửa khẩu gây thiệt hại về kinh tế. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về thủ tục này trong bài viết ngay sau đây.

1. Thông quan là gì?

Theo khoản 1 Điều 4 Luật Hải quan năm 2014, thông quan là việc hoàn thành các thủ tục hải quan để hàng hóa được nhập khẩu, xuất khẩu hoặc đặt dưới chế độ quản lý nghiệp vụ hải quan khác. Đây là bước mà cơ quan chức năng xác nhận hàng hóa đã đáp ứng đủ các nghĩa vụ về thuế, kiểm tra chuyên ngành và các quy định pháp luật liên quan. Chỉ khi được thông quan, hàng hóa mới chính thức được giải phóng để đưa vào sử dụng hoặc vận chuyển sang quốc gia khác.

Xem thêm: Hải quan là gì? Những điều bạn cần biết

Thông quan là sao? Đây là quá trình việc hoàn thành các thủ tục hải quan để hàng hóa được nhập khẩu, xuất khẩu.

2. Ý nghĩa của thông quan hàng hóa là gì?

Ý nghĩa của thông quan bao gồm: bảo vệ an ninh quốc gia, thu thuế và các chi phí liên quan, tăng tính minh bạch trong xuất nhập khẩu, tạo thuận lợi cho thương mại quốc tế. Cụ thể:

  • Đảm bảo an toàn và an ninh quốc gia: Thông qua việc kiểm tra nghiêm ngặt, cơ quan hải quan có thể ngăn chặn các loại hàng hóa độc hại, vũ khí hoặc văn hóa phẩm đồi trụy xâm nhập vào nội địa. Quy trình này giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng và giữ vững trật tự an toàn xã hội. Đây là tấm lá chắn quan trọng đối với mọi quốc gia trong xu thế toàn cầu hóa.
  • Thu thuế và các chi phí liên quan: Thông quan là cơ sở để nhà nước thực hiện việc thu đúng, thu đủ các loại thuế xuất nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng và phí bảo vệ môi trường. Nguồn thu này đóng góp đáng kể vào ngân sách quốc gia để tái đầu tư cho cơ sở hạ tầng. Việc quản lý thuế chặt chẽ cũng tạo ra sự công bằng trong hoạt động kinh doanh giữa các doanh nghiệp.
  • Tăng tính minh bạch trong xuất nhập khẩu hàng hóa: Quy trình thông quan bắt buộc mọi lô hàng phải được khai báo số lượng, giá trị và nguồn gốc rõ ràng trên hệ thống điện tử. Điều này giúp hạn chế tình trạng gian lận thương mại, buôn lậu hoặc khai khống giá trị hàng hóa. Sự minh bạch này là nền tảng để xây dựng một môi trường kinh doanh lành mạnh và uy tín.
  • Tạo thuận lợi cho thương mại quốc tế: Khi quy trình thông quan được thực hiện bài bản và nhanh chóng, dòng luân chuyển hàng hóa giữa các quốc gia sẽ trở nên trơn tru hơn. Nó giúp doanh nghiệp giảm thiểu thời gian chờ đợi, từ đó tối ưu hóa chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh. Một hệ thống thông quan hiệu quả là động lực thúc đẩy kinh tế đối ngoại phát triển mạnh mẽ.

3. Điều kiện cần có để thông quan

Hàng hóa được thông quan thuận lợi và nhanh chóng, chủ hàng cần thuộc đối tượng được phép thông quan và hoàn thành các thủ tục cần thiết. Để biết chi tiết điều kiện để hàng hóa thông quan là gì bạn hãy tham khảo chia sẻ dưới đây:

3.1 Đối tượng được phép thông quan hàng hóa

Theo quy định tại Điều 5 Nghị định 08/2015/NĐ-CP và Luật Hải quan 2014, các đối tượng được phép làm thủ tục thông quan hàng hóa (người khai hải quan) bao gồm:

  • Chủ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Trường hợp chủ hàng hóa là thương nhân nước ngoài không hiện diện tại Việt Nam thì phải thực hiện thủ tục hải quan thông qua đại lý làm thủ tục hải quan.
  • Chủ phương tiện, người điều khiển phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh hoặc người được chủ phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh hoặc quá cảnh ủy quyền.
  • Người được chủ hàng hóa ủy quyền trong trường hợp hàng hóa là quà biếu, quà tặng của cá nhân; hành lý gửi trước, gửi sau chuyến đi của người xuất cảnh, nhập cảnh.
  • Người thực hiện dịch vụ quá cảnh hàng hóa.
  • Đại lý làm thủ tục hải quan.
  • Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bưu chính quốc tế, dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế trừ trường hợp chủ hàng có yêu cầu khác.

Chủ hàng, chủ phương tiện, người thực hiện dịch vụ quá cảnh hàng hóa,... là những đối tượng được phép thông quan hàng hóa.

3.2 Hoàn thành thủ tục thông quan

Hàng hóa chỉ được coi là hoàn thành thông quan khi chủ hàng đã nộp đủ hồ sơ hải quan theo quy định và thanh toán đầy đủ các loại thuế, lệ phí phát sinh. Ngoài ra, đối với các mặt hàng thuộc diện kiểm tra chuyên ngành, doanh nghiệp phải trình được giấy xác nhận đạt yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm hoặc kiểm dịch từ các cơ quan có thẩm quyền. Sự phối hợp đồng bộ giữa các chứng từ giấy và dữ liệu điện tử là điều kiện tiên quyết để tờ khai được chấp nhận.

4. Quy trình thông quan hàng hóa

Quy trình thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu bao gồm các bước như đăng ký và khai báo hải quan, đưa hàng hóa đến điểm tập kết, thông quan tờ khai hải quan, mang hàng về kho bảo quản và phân phối. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết quy trình thông quan hàng hoá.

4.1 Bước 1 - Đăng ký và khai báo hải quan

Đầu tiên, chủ hàng hoặc đại lý cần thực hiện khai báo thông tin chi tiết về lô hàng trên hệ thống VNACCS/VCIS của Tổng cục Hải quan. Các thông tin khai báo phải chính xác và trùng khớp với bộ chứng từ xuất nhập khẩu. Sau khi truyền tờ khai, hệ thống sẽ tự động phân luồng (Luồng Xanh, Vàng, Đỏ) để xác định mức độ kiểm tra.

4.2 Bước 2 - Đưa hàng hóa đến điểm tập kết

Sau khi hoàn tất khai báo, hàng hóa cần được vận chuyển đến địa điểm tập kết theo quy định của cơ quan Hải quan, thường là cảng biển hoặc cảng hàng không. Tại đây, hàng hóa sẽ được sắp xếp và chờ đợi để thực hiện các bước kiểm tra tiếp theo nếu có yêu cầu. Việc tuân thủ đúng địa điểm tập kết giúp quá trình giám sát và quản lý của hải quan diễn ra thuận lợi.

4.3 Bước 3 - Thông quan tờ khai hải quan

Ở bước này, cơ quan Hải quan sẽ tiến hành kiểm tra hồ sơ (Luồng Vàng) hoặc cả hồ sơ và hàng hóa thực tế (Luồng Đỏ). Nếu mọi thông tin đều hợp lệ và chủ hàng đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế, tờ khai sẽ được chấp nhận thông quan. Đối với Luồng Xanh, tờ khai được thông quan ngay sau khi truyền đi.

Cơ quan Hải quan chấp nhận cho phép hàng hóa được xuất/nhập khẩu sau khi hoàn tất kiểm tra hồ sơ, thực tế hàng hóa và nghĩa vụ thuế.

4.4 Bước 4 - Mang hàng về kho bảo quản và phân phối

Khi tờ khai đã được thông quan, chủ hàng có thể tiến hành các thủ tục cần thiết tại cảng để lấy hàng. Hàng hóa sau đó được vận chuyển về kho để bảo quản, chuẩn bị cho việc phân phối ra thị trường hoặc đưa vào sản xuất. Đây là bước cuối cùng, chính thức kết thúc quy trình thông quan một lô hàng.

5. Chi phí thông quan là bao nhiêu?

Phí thông quan là khoản lệ phí bắt buộc mà doanh nghiệp phải nộp vào ngân sách nhà nước khi làm thủ tục hải quan cho hàng hóa và phương tiện. Khoản phí này thường được thanh toán qua hệ thống ngân hàng liên kết với hải quan ngay tại thời điểm truyền tờ khai hoặc trước khi lấy hàng.

Dưới đây là mức phí thông quan mới nhất theo quy định hiện hành:

  • Phí hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh: 20.000 đồng/tờ khai.
  • Phí hải quan kiểm tra, giám sát, tạm dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ: 200.000 đồng/01 đơn.
  • Phí hải quan cấp sổ ATA: 1.000.000 đồng/sổ.
  • Phí hải quan cấp lại sổ ATA: 500.000 đồng/sổ.
  • Lệ phí đối với hàng hoá quá cảnh: 200.000 đồng/tờ khai.
  • Lệ phí đối với phương tiện vận tải quá cảnh đường bộ (gồm: ô tô, đầu kéo, máy kéo): 200.000 đồng/phương tiện.
  • Lệ phí đối với phương tiện vận tải quá cảnh đường thủy (gồm: tàu, ca nô, đầu kéo, sà lan): 500.000 đồng/phương tiện.

Xem thêm: Danh sách các loại phí Local Charge hiện nay

6. Lưu ý khi làm thủ tục thông quan hàng hóa

Khi làm thủ tục thông quan hàng hóa, bạn cần chú ý kiểm tra chính sách mặt hàng (cấm/hạn chế), xác định đúng mã HS, chuẩn bị bộ chứng từ đầy đủ (hợp đồng, hóa đơn, đóng gói, vận đơn, C/O), và nộp đủ thuế. Cụ thể:

  • Trước khi nhập/xuất, bạn cần kiểm tra kỹ chính sách quản lý chuyên ngành, hàng hóa có bị cấm hay không, và phân loại mã HS chính xác.
  • Bạn cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ cần thiết như hợp đồng, hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói, vận đơn, chứng nhận xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế, và các giấy phép chuyên ngành (nếu có).
  • Bạn lưu ý sử dụng chữ ký số, đảm bảo thông tin trên tờ khai thống nhất với chứng từ. Bạn cần chú ý khai đúng, không khai thừa để tránh rủi ro bị phạt hoặc chậm thông quan.
  • Hàng hóa chỉ được thông quan sau khi đã hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế xuất nhập khẩu và các khoản lệ phí.

Hàng hóa được thông quan khi hoàn thành nghĩa vụ thuế và các khoản lệ phí.

Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ thông quan là gì cũng như các bước cần thiết để đưa hàng hóa qua cửa khẩu thuận lợi. Ngay khi hàng hóa thông quan thành công và về kho, shop cần nhanh chóng đóng gói để vận chuyển đến tay khách hàng nhằm duy trì uy tín kinh doanh. Trong giai đoạn này, việc liên kết với một đơn vị vận chuyển uy tín sẽ giúp quy trình giao hàng trở nên đơn giản và hạn chế tối đa các chi phí phát sinh không đáng có.

Giao Hàng Nhanh (GHN) - Vận chuyển thần tốc, tối ưu hóa lợi nhuận cho shop!

Giao Hàng Nhanh (GHN) hiện là đối tác vận chuyển đáng tin cậy của hơn 400.000 shop online và doanh nghiệp tại Việt Nam nhờ sự chuyên nghiệp và uy tín. Khi liên kết với đơn vị, người bán có thể hoàn toàn an tâm vận chuyển hàng hóa đến mọi miền tổ quốc nhờ những ưu điểm vượt trội:

  • Hệ thống bưu cục phủ sóng khắp mọi tỉnh, thành phố: Với hơn 2.000 bưu cục của GHN đặt tại khắp các tỉnh/thành phố, việc gửi nhận hàng trở nên thuận tiện hơn bao giờ hết. Hệ thống mạng lưới rộng khắp tạo điều kiện cho shipper dễ dàng đến tận địa chỉ shop lấy đơn hoàn toàn miễn phí, giúp shop tiết kiệm công sức đi lại.
  • Tốc độ vận chuyển hàng hóa nhanh chóng: Nhờ hệ thống phân loại hàng hóa tự động 100% hiện đại kết hợp cùng đội ngũ shipper chuyên nghiệp, đơn hàng của bạn luôn được luân chuyển nhanh chóng. GHN Express cam kết giao nhanh trong vòng 24 giờ đối với đơn nội thành và chỉ từ 1 - 2 ngày cho đơn liên tỉnh Hà Nội - Sài Gòn.
  • Bảng giá GHN hợp lý: GHN mang đến giải pháp vận chuyển với mức cước phí tốt chỉ từ 15.500 đồng/đơn. Chính sách giá ổn định giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ dễ dàng tính toán chi phí và tối ưu hóa lợi nhuận kinh doanh.

Nhận giao đa dạng mặt hàng với cước phí chỉ từ 15.5k, Shop lên đơn là Chiến binh sẵn sàng lên ga.

  • Dễ theo dõi hành trình đơn hàng: Chủ shop có thể dễ dàng quản lý và giám sát trạng thái đơn hàng 24/7 thông qua website và ứng dụng điện thoại thông minh. Tính năng này giúp bạn luôn chủ động cập nhật thông tin đơn GHN cho khách và xử lý các vấn đề phát sinh một cách kịp thời nhất.
  • Chính sách bồi thường thỏa đáng: GHN VN luôn đặt quyền lợi của khách hàng lên hàng đầu với chính sách bồi thường minh bạch trong trường hợp rủi ro mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa. Quy trình xử lý khiếu nại nhanh chóng giúp người bán hoàn toàn yên tâm khi gửi gắm những lô hàng giá trị.

>> Đăng ký tài khoản GHN ngay hôm nay để trải nghiệm dịch vụ giao nhận hàng đầu và nhận thêm nhiều ưu đãi hấp dẫn dành riêng cho shop của bạn!

Nguồn tham khảo:

  • Chính Phủ. Nghị định số 08/2015/NĐ-CP của Chính phủ: Quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan. 21 01 2015. https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=178689 (Đã truy cập 26 02 2026
  • Bộ tài chính. Thông tư số 14/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính: Quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí hải quan và lệ phí hàng hóa, phương tiện vận tải quá cảnh. 18 02 2021.  https://vanban.chinhphu.vn/default.aspx?pageid=27160&docid=202783 (Đã truy cập 26 02 2026

Bài viết liên quan: