Tiêu chí PSR là yếu tố then chốt để hàng hóa được công nhận xuất xứ và hưởng các mức ưu đãi thuế quan đặc biệt trong các hiệp định thương mại. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn vì không hiểu rõ cách áp dụng PSR cho từng loại sản phẩm cụ thể của mình. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết về tiêu chí này trong bài viết ngay sau đây.

1. Tìm hiểu PSR là tiêu chí gì?

PSR (Product Specific Rules - Quy tắc cụ thể mặt hàng) là tập hợp các quy tắc quy định bắt buộc để xác định xuất xứ hàng hóa cho từng mã HS (mã phân loại hàng hóa) cụ thể. Đây là tiêu chí bắt buộc áp dụng cho các mặt hàng không có xuất xứ thuần túy nhưng vẫn muốn được hưởng ưu đãi thuế quan theo Hiệp định thương mại tự do (FTA).

Xem thêm: ETC trong Logistics là gì?

Tiêu chí xuất xứ PSR là chìa khóa để hàng hóa được công nhận xuất xứ và hưởng ưu đãi thuế quan.

2. Khi nào áp dụng tiêu chí PSR?

Tiêu chí xuất xứ PSR khi hàng được áp dụng với 2 trường hợp cụ thể bao gồm hàng hóa thuộc danh mục riêng và khi cần linh hoạt lựa chọn tiêu chí. Cụ thể:

  • Đối với hàng hóa thuộc danh mục riêng:

PSR được áp dụng khi hàng hóa nằm trong danh sách quy định cụ thể của từng Hiệp định thương mại tự do (FTA). Các mặt hàng này đòi hỏi phải đáp ứng chính xác các yêu cầu về kỹ thuật hoặc hàm lượng giá trị được nêu chi tiết trong phụ lục của hiệp định để được coi là có xuất xứ hợp lệ.

  • Khi cần linh hoạt lựa chọn tiêu chí:

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu có quyền lựa chọn áp dụng một trong các tiêu chí xuất xứ PSR khác nhau (như chuyển đổi mã số hàng hóa - CTC, tỷ lệ giá trị hàm lượng khu vực - RVC, hoặc công đoạn gia công cụ thể) hoặc kết hợp chúng tùy theo quy định chi tiết của từng FTA để tối ưu hóa khả năng chứng minh xuất xứ. Sự linh hoạt này cho phép đơn vị sản xuất căn cứ vào thực tế nguyên liệu đầu vào để chọn phương án có lợi nhất.

3. Vai trò của tiêu chí xuất xứ PSR

Tiêu chí xuất xứ PSR đóng vai trò vô cùng quan trọng trong thương mại quốc tế, mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp. Các vai trò chính bao gồm việc giúp hàng hóa hưởng ưu đãi thuế quan, bảo vệ sản xuất trong nước, tối ưu hóa lợi nhuận và tăng cường tính minh bạch.

  • Hưởng ưu đãi thuế quan: Hàng hóa đáp ứng được tiêu chí xuất xứ PSR sẽ được hưởng mức thuế suất nhập khẩu ưu đãi đặc biệt theo các cam kết trong FTA, thường là 0% hoặc giảm sâu. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí nhập khẩu, từ đó hạ giá thành sản phẩm cuối cùng. Nhờ vậy, doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
  • Bảo vệ sản xuất trong nước: Các quy tắc PSR giúp đảm bảo rằng chỉ những sản phẩm thực sự được sản xuất hoặc trải qua quá trình gia công đáng kể tại một nước thành viên FTA mới được hưởng ưu đãi. Điều này ngăn chặn tình trạng hàng hóa từ nước thứ ba mượn đường qua một nước thành viên để lợi dụng ưu đãi thuế quan. Qua đó, PSR góp phần bảo vệ các ngành sản xuất nội địa khỏi sự cạnh tranh không công bằng.
  • Tăng tính minh bạch và công bằng trong thương mại: PSR thiết lập một bộ quy tắc rõ ràng và cụ thể cho việc xác định xuất xứ hàng hóa. Điều này tạo ra một sân chơi bình đẳng cho tất cả các doanh nghiệp tham gia vào hoạt động thương mại quốc tế. Sự minh bạch này cũng giúp các cơ quan hải quan dễ dàng hơn trong việc kiểm tra và xác nhận xuất xứ, góp phần chống gian lận thương mại.
  • Tối ưu hóa lợi nhuận: Việc áp dụng quy tắc cụ thể mặt hàng giúp doanh nghiệp tiết kiệm một khoản chi phí đáng kể từ thuế nhập khẩu. Khoản tiết kiệm này có thể được tái đầu tư vào sản xuất, cải tiến công nghệ hoặc dùng để tăng lợi nhuận trực tiếp. Nhờ đó, doanh nghiệp tăng khả năng cạnh tranh và cải thiện tài chính tổng thể.

Tiêu chí PSR xác định chính xác xuất xứ hàng hóa để hưởng ưu đãi thuế quan, từ đó giúp doanh nghiệp tối ưu lợi nhuận.

4. Tiêu chí xuất xứ PSR - 3 quy tắc phổ biến theo mặt hàng

Tiêu chí xuất xứ PSR có 3 quy tắc phổ biến bao gồm hàm lượng giá trị khu vực (RVC),  chuyển đổi mã số hàng hóa (CTC) và công đoạn gia công cụ thể (SP). Để hiểu rõ các quy tắc trong quy tắc cụ thể mặt hàng bạn hãy tham khảo chia sẻ dưới đây:

4.1 RVC - Hàm lượng giá trị khu vực

Quy tắc Hàm lượng giá trị khu vực (Regional Value Content - RVC) yêu cầu một tỷ lệ phần trăm nhất định trong giá trị của sản phẩm phải có nguồn gốc từ các nước thành viên FTA.

Công thức tính RVC phổ biến là: RVC (%) = [(Trị giá FOB – Trị giá nguyên liệu không có xuất xứ) / Trị giá FOB] x 100%. Trong đó, trị giá FOB là giá trị của hàng hóa tại thời điểm giao hàng lên tàu.

Ví dụ: Để một chiếc áo sơ mi sản xuất tại Việt Nam được xuất khẩu sang Nhật Bản theo Hiệp định CPTPP và hưởng ưu đãi, nó phải đáp ứng tiêu chí RVC 40%, nghĩa là ít nhất 40% giá trị của chiếc áo phải đến từ nguyên vật liệu hoặc chi phí sản xuất tại Việt Nam hoặc các nước thành viên CPTPP khác.

4.2 CTC - Chuyển đổi mã số hàng hóa

Quy tắc Chuyển đổi mã số hàng hóa (Change in Tariff Classification - CTC) yêu cầu nguyên vật liệu không có xuất xứ phải trải qua quá trình sản xuất, gia công để tạo ra sản phẩm cuối cùng có mã HS khác với mã HS của nguyên liệu ban đầu. Có 3 cấp độ chuyển đổi là CC (chuyển đổi chương, 2 số đầu), CTH (chuyển đổi nhóm, 4 số đầu) và CTSH (chuyển đổi phân nhóm, 6 số đầu).

Ví dụ: Một doanh nghiệp nhập khẩu hạ và xay tại Việt Nam để tạo ra cà phê rang xay (mã HS 2101). Vì đã có sự thay đổi mã HS ở cấp độ chương (từ chương 09 sang chương 21), sản phẩm này đã đáp ứng tiêu chí CTC và được coi là có xuất xứ Việt Nam.

4.3 SP - Công đoạn chế biến cụ thể

Quy tắc Công đoạn chế biến cụ thể (Specific Process - SP) yêu cầu một hàng hóa phải trải qua một hoặc nhiều công đoạn sản xuất, chế biến cụ thể ngay tại lãnh thổ của nước thành viên FTA. Quy tắc này không dựa trên giá trị hay mã HS mà tập trung vào bản chất của quá trình sản xuất.

Ví dụ: Đối với sản phẩm dệt may, một FTA có thể quy định rằng để được công nhận xuất xứ, sản phẩm phải được thực hiện công đoạn "từ sợi trở đi" (yarn-forward) tại nước thành viên. Điều này có nghĩa là từ công đoạn kéo sợi, dệt vải, nhuộm, hoàn tất và may thành sản phẩm đều phải diễn ra trong khu vực FTA.

Xem thêm: CAF là gì? Hướng dẫn ước tính phí CAF

5. Lưu ý gì khi áp dụng tiêu chí PSR?

Khi áp dụng tiêu chí xuất xứ PSR, các chủ shop cần hiểu rõ quy định trong FTA, theo dõi sự thay đổi quy định, chuẩn bị đầy đủ chứng từ xuất xứ. Cụ thể:

  • Hiểu rõ quy định trong FTA liên quan: Mỗi Hiệp định thương mại tự do (FTA) có một bộ quy tắc cụ thể mặt hàng psr riêng, vì vậy không thể áp dụng quy định của FTA này cho FTA khác. Doanh nghiệp cần đọc kỹ và hiểu chính xác các yêu cầu về RVC, CTC hay SP đối với mã HS sản phẩm của mình trong từng hiệp định cụ thể. Việc hiểu sai hoặc nhầm lẫn có thể dẫn đến việc khai báo xuất xứ không hợp lệ.
  • Theo dõi sự thay đổi quy định: Các quy định về xuất xứ trong các FTA có thể được cập nhật, sửa đổi theo thời gian. Doanh nghiệp cần chủ động theo dõi các thông báo từ Bộ Công Thương hoặc các cơ quan liên quan để nắm bắt kịp thời những thay đổi này. Việc không cập nhật có thể khiến doanh nghiệp vẫn áp dụng các quy tắc cũ, dẫn đến vi phạm và bị từ chối ưu đãi thuế quan.
  • Chuẩn bị đầy đủ chứng từ xuất xứ: Để chứng minh hàng hóa đáp ứng tiêu chí PSR, doanh nghiệp phải có bộ hồ sơ, chứng từ đầy đủ và hợp lệ. Các giấy tờ quan trọng bao gồm hóa đơn mua bán nguyên vật liệu, bảng tính toán RVC, quy trình sản xuất và Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O).

Bạn cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng từ xuất xứ để chứng minh hàng hóa đáp ứng quy tắc cụ thể mặt hàng.

Tóm lại, tiêu chí PSR là "chìa khóa" quan trọng để doanh nghiệp mở cánh cửa ưu đãi thuế quan và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Việc nắm rõ và vận hành đúng các quy tắc xuất xứ sẽ giúp shop tối ưu hóa dòng tiền và xây dựng chuỗi cung ứng bền vững. Bên cạnh việc chú trọng vào các quy tắc xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế, các chủ shop cũng đừng quên tối ưu hóa khâu cuối của chuỗi cung ứng - đó là giao hàng đến tay người tiêu dùng. Một quy trình vận chuyển nội địa trơn tru sẽ là mảnh ghép hoàn hảo cho hoạt động kinh doanh thành công của bạn.

Giao Hàng Nhanh (GHN) - Giao hàng siêu nhanh, giá siêu tốt!

Nếu PSR giúp shop giảm thuế quốc tế, thì Giao Hàng Nhanh (GHN) giúp bạn giảm chi phí vận chuyển nội địa và tăng trải nghiệm khách hàng tối đa. GHN cung cấp mức cước phí vận chuyển hợp lý với bảng giá chỉ từ 15.500 đồng/đơn, đi kèm các chính sách miễn phí lấy hàng tận nơi, giao lại tận tình và hỗ trợ thu hộ COD chuyên nghiệp. Thời gian giao đơn GHN chỉ trong vòng 24 giờ cho đơn nội thành và 1 - 2 ngày cho tuyến Hà Nội - Sài Gòn.

Shipper Giao hàng Nhanh cam kết giao siêu nhanh - toàn quốc với cước phí siêu tiết kiệm.

Ngoài ra, Giao Hàng Nhanh còn mang đến nhiều lợi ích vượt trội khác cho chủ shop như:

  • Hệ thống website/app GHN thông minh: Hệ thống quản lý của GHN trên cả app và website đều cực kỳ thân thiện và dễ sử dụng. Chủ shop có thể dễ dàng tạo đơn, theo dõi hành trình đơn hàng theo thời gian thực và thực hiện đối soát tiền thu hộ một cách minh bạch, chính xác.
  • Hệ thống kho vận tân tiến: Với mạng lưới hơn 2.000 bưu cục GHN đang vận hành cùng hệ thống kho hàng phủ sóng toàn quốc, chúng tôi đảm bảo hàng hóa luôn được luân chuyển nhanh chóng và đến tay người nhận trong thời gian sớm nhất có thể.
  • Cung cấp tính năng hỗ trợ hiện đại: GHN tích hợp nhiều công nghệ thông minh như Giao 1 phần - Trả 1 phần, Giao thất bại - Thu tiền,... giúp shop linh hoạt xử lý mọi tình huống phát sinh và giảm thiểu tối đa tỷ lệ hoàn hàng hay bị "boom" hàng không đáng có.

>> Đăng ký tài khoản và trải nghiệm dịch vụ vận chuyển chuyên nghiệp của GHN ngay tại đây!

Bài viết liên quan:

Câu hỏi thường gặp

Nếu không đáp ứng tiêu chí xuất xứ PSR thì sẽ như thế nào?
Nếu không đáp ứng tiêu chí xuất xứ PSR trong các Hiệp định thương mại tự do (FTA), hàng hóa sẽ bị coi là "không có xuất xứ FTA". Hậu quả trực tiếp là hàng hóa không được hưởng ưu đãi thuế quan đặc biệt (thuế nhập khẩu 0% hoặc thuế suất giảm). Thay vào đó, lô hàng sẽ phải chịu mức thuế nhập khẩu thông thường (MFN) cao hơn, làm tăng chi phí và giảm sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.
Làm sao để biết mã HS của tôi có quy tắc PSR nào?
Để biết mã HS của hàng hóa có quy tắc PSR nào, bạn cần tra cứu Danh mục PSR trong hiệp định thương mại tự do (FTA) tương ứng, thường là 6 số đầu của mã HS. Quy trình gồm 4 bước chính: xác định chính xác mã HS sản phẩm, tra cứu biểu thuế ưu đãi, xem danh mục PSR đi kèm trong hiệp định và cuối cùng là đối chiếu thực tế quy trình sản xuất của doanh nghiệp với quy tắc đó.