BAF là phí gì trong xuất nhập khẩu? Cách tính & tối ưu chi phí

Trong hoạt động vận tải biển quốc tế, việc hiểu rõ các loại phụ phí giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt giá vốn hàng hóa. Nhiều chủ hàng mới thường thắc mắc BAF là phí gì và tại sao con số này lại thay đổi liên tục trên các báo giá cước. Nắm vững bản chất và cách tính phụ phí BAF sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc đàm phán hợp đồng và tối ưu hóa lợi nhuận kinh doanh.

1. BAF là phí gì?

Phí BAF, hay Bunker Adjustment Factor là một khoản phí bổ sung trên cước biển, được áp đặt để điều chỉnh chi phí do biến động giá nhiên liệu. Đây là một biện pháp quan trọng nhằm bù đắp những thay đổi liên quan đến giá nhiên liệu và đảm bảo tính cân đối trong giá cước biển.

Phí BAF xuất hiện từ giai đoạn đầu những năm 1970, khi thế giới đối mặt với cuộc khủng hoảng dầu lửa khiến giá nhiên liệu tăng vọt. Để duy trì tốc độ vận chuyển theo yêu cầu của chủ hàng trong khi giá xăng dầu biến động quá nhanh, các hãng tàu đã áp dụng phí BAF như một yếu tố tất yếu để bảo vệ lợi nhuận và duy trì hoạt động giao thương bền vững.

Tìm hiểu thêm: Ocean Freight là gì? Thông tin và cách tính phí

Phí BAF là gì? Đây là phụ phí điều chỉnh nhiên liệu, một khoản phí bổ sung trong vận tải biển (và đôi khi cả đường bộ)

2. Vai trò của phí BAF trong xuất nhập khẩu

Phí BAF đóng vai trò bù đắp chi phí nhiên liệu, duy trì phí vận chuyển ổn định và đảm bảo tiến độ vận chuyển. Cùng tìm hiểu chi tiết vai trò của phí BAF trong xuất nhập khẩu ngay dưới đây:

• Bù đắp chi phí nhiên liệu: Việc giá dầu tăng cao đột ngột khiến hãng tàu phải chi trả nhiều hơn để duy trì hoạt động vận tải. Do đó, phí BAF giúp hãng tàu thu hồi lại khoản chi phí phát sinh này từ phía khách hàng để bù đắp thâm hụt.
• Duy trì phí vận chuyển ổn định: BAF giúp duy trì sự ổn định trong cơ cấu chi phí của các đơn vị vận chuyển bất chấp biến động thị trường. Nhờ vậy, doanh nghiệp có thể dự báo và quản lý chi phí vận chuyển một cách hiệu quả hơn trong dài hạn.
• Bảo đảm tiến độ vận chuyển: Phí BAF đảm bảo rằng các hãng tàu có đủ nguồn lực tài chính để duy trì tốc độ và chất lượng dịch vụ như cam kết. Điều này giúp bên nhập khẩu yên tâm về thời hạn giao hàng, đảm bảo hoạt động kinh doanh diễn ra suôn sẻ.

3. Bên nào quy định phụ phí BAF? Ai cần đóng loại phí này?

Mức phí BAF do các hãng tàu quy định dựa trên các công thức tính toán nội bộ và tình hình biến động giá nhiên liệu thực tế. Người phải đóng phụ phí này thường là bên chịu trách nhiệm thanh toán cước vận chuyển đường biển, tùy thuộc vào điều kiện Incoterms đã thỏa thuận. Thông thường, bên xuất khẩu (trong các điều kiện như EXW) hoặc bên nhập khẩu (như CIF, DDP) sẽ chi trả, hoặc hai bên có thể thỏa thuận chia sẻ chi phí theo một tỷ lệ nhất định.

Giải đáp: Chi tiết các điều kiện giao hàng trong Incoterms 2020

Phí BAF do hãng tàu quy định và người đóng là bên thuê vận chuyển, chủ hàng hoặc bên nhập khẩu/xuất khẩu.

4. Cách tính chi phí BAF như thế nào?

Chi phí BAF được tính dựa trên giá nhiên liệu trung bình tại các cảng chính và hệ số tiêu thụ nhiên liệu trên mỗi tuyến đường.

Công thức tính BAF: BAF = Giá nhiên liệu x Hệ số thương mại

Trong đó:

• Giá nhiên liệu: Được tính theo mức giá trung bình tại các cảng trọng điểm trên thế giới.
• Hệ số thương mại: Là mức tiêu thụ nhiên liệu trung bình cho một giao dịch vận chuyển cụ thể.

Lưu ý:

Mức phí BAF không phải là một con số cố định mà biến động dựa trên nhiều yếu tố kỹ thuật và thị trường. Các yếu tố chính ảnh hưởng đến mức phí này bao gồm:

• Giá nhiên liệu: Thay đổi theo tình hình kinh tế, địa chính trị và sản lượng khai thác dầu thô toàn cầu.
• Mức tiêu thụ nhiên liệu: Thay đổi tùy thuộc vào tốc độ di chuyển và kích thước của con tàu vận chuyển.
• Các yếu tố khác: Bao gồm quy định hải quan, sự thay đổi kích thước tàu hoặc tình hình cung - cầu trên thị trường vận tải.

5. Có thể tối ưu mức phụ phí BAF không?

Có, bạn có thể tối ưu mức phí BAF thông qua việc đàm phán với hãng tàu, lựa chọn tuyến đường hợp lý và theo dõi giá nhiên liệu. Để biết chi tiết các cách tối ưu phí BAF là gì, bạn hãy tham khảo chia sẻ dưới đây:

• Thương lượng với hãng tàu: Nếu doanh nghiệp có lượng hàng lớn và ổn định, hãy chủ động đàm phán để nhận mức BAF ưu đãi. Việc xây dựng mối quan hệ dài hạn giúp bạn dễ dàng có được mức phí cố định trong từng giai đoạn.
• Theo dõi giá nhiên liệu: Cập nhật sát sao giá dầu thế giới giúp bạn dự báo được xu hướng tăng giảm của phí BAF. Từ đó, doanh nghiệp có thể chủ động chọn thời điểm xuất hàng hợp lý để né tránh các đợt tăng phí đột biến.
• Chọn BAF cố định: Đối với các nhà xuất nhập khẩu lớn, việc khóa (lock) mức phí BAF cố định với hãng tàu là phương án tối ưu. Cách làm này giúp ổn định chi phí đầu vào, tránh những rủi ro do biến động giá dầu theo tháng hoặc quý.
• Chọn tuyến đường vận chuyển hợp lý: Bạn nên ưu tiên các hành trình ngắn hơn hoặc các tuyến đường đi qua các khu vực có giá nhiên liệu ưu đãi. Việc tối ưu hóa lộ trình giúp giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ, từ đó hạ thấp mức phụ phí phải đóng.

Bạn chọn các tuyến vận chuyển có quãng đường ngắn hoặc mức phụ phí nhiên liệu của hãng tàu trên tuyến đó thấp để tối ưu phí BAF.

6. Cách phân biệt phí BAF và EBS

Người làm xuất nhập khẩu cần phân biệt rõ giữa BAF và EBS để tránh nhầm lẫn trong quá trình hạch toán chi phí. Theo đó, phí BAF và EBS đều là phụ phí nhiên liệu trong vận tải biển. Điểm khác biệt cốt lõi là BAF là phụ phí điều chỉnh theo biến động giá nhiên liệu thông thường. Trong khi EBS là phụ phí khẩn cấp khi giá dầu biến động mạnh. Ngoài ra, hai loại phí này còn khác nhau về tính chất và tần suất.

Bạn có thể tham khảo bảng so sánh dưới đây để nắm rõ đặc điểm của từng loại phụ phí:

Đọc thêm: Các loại phí Local Charge là gì? Cách tính và lưu ý

Hy vọng bài viết này đã giúp bạn nắm rõ BAF là phí gì, vai trò cũng như cách tối ưu loại phí này trong kinh doanh. Việc hiểu sâu về các phụ phí vận tải biển sẽ là tiền đề vững chắc để doanh nghiệp quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả hơn.

Để tối ưu chi phí vận chuyển, ngoài việc quản lý tốt phụ phí BAF bạn cần lựa chọn các đối tác hãng tàu và đơn vị vận chuyển nội địa uy tín. Đối với nhu cầu vận tải bộ, Giao Hàng Nhanh (GHN) là lựa chọn hàng đầu để đưa hàng về kho hoặc giao chặng cuối với những ưu điểm:

• Vận chuyển siêu nhanh: GHN VN sở hữu hệ thống phân loại tự động 100%, giúp rút ngắn tối đa thời gian xử lý đơn hàng ở mọi khâu. Nhờ đó, các đơn hàng nội thành có thể giao ngay trong 24 giờ, trong khi đơn liên tỉnh chỉ mất từ 1-2 ngày.

• Cước phí tiết kiệm, có chính sách hỗ trợ giá: Với bảng giá GHN cạnh tranh chỉ từ 15.5k/đơn, GHN phù hợp với mọi quy mô kinh doanh từ nhỏ đến lớn. Đặc biệt, shop còn nhận được nhiều ưu đãi như miễn phí giao hàng lại 3 lần, miễn phí lấy hàng tận nơi, tính năng chống bom hàng,...

• Cơ sở vật chất hiện đại (hệ thống phân loại, hệ thống kho bãi…): Hệ thống phân loại của GHN có khả năng xử lý đến 600.000 đơn hàng mỗi ngày với độ chính xác tuyệt đối. Cùng với hệ thống kho bãi rộng lớn, trang bị thiết bị hiện đại giúp quá trình nhập - xuất kho luôn nhanh chóng và minh bạch về số liệu.

• Nhiều tính năng hỗ trợ bán hàng: GHN Express mang đến các giải pháp thiết thực như Giao Thất bại - Thu tiền, Giao 1 phần - Trả 1 phần,... giúp shop giảm thiểu rủi ro và tiết kiệm chi phí vận hành hiệu quả.

• Theo dõi đơn hàng theo thời gian thực: Công ty GHN tích hợp nền tảng quản lý đơn hàng trực tuyến cùng tính năng tracking real-time hiện đại. Điều này giúp các chủ shop dễ dàng kiểm soát hành trình hàng hóa và nhận báo cáo chi tiết để tối ưu hoạt động kinh doanh.

• Bưu cục phủ sóng khắp cả nước: Với mạng lưới hơn 2.000 bưu cục tại 63 tỉnh thành, GHN có mặt tại cả những huyện đảo xa xôi nhất. Chủ shop có thể hoàn toàn an tâm khi gửi đơn GHN đi bất cứ đâu mà vẫn đảm bảo được tiến độ giao nhận.

Giao Hang Nhanh nỗ lực từng giây phút, tăng tốc từng giờ để giao mọi kiện hàng đều đến đích thành công!

>> Đăng ký trở thành đối tác của GHN ngay để trải nghiệm dịch vụ vận chuyển hàng hóa chuyên nghiệp ngay shop nhé!

Nguồn tham khảo:

1. Freightos. What is the Bunker Adjustment Factor (BAF) Surcharge? 08 08 2017. https://www.freightos.com/freight-resources/bunker-adjustment-factor-surcharge-baf/ (Đã truy cập 10 02 2026).
2. TNSlog. How Bunker Adjustment Factor (BAF) Affects Shipping Costs? 14 10 2025. https://tnslog.com/how-bunker-adjustment-factor-baf-affects-shipping-costs/ (Đã truy cập 10 02 2026).

Bài viết liên quan:

• ATA là gì và đóng vai trò gì trong logistics?
• CAF là gì? Cách tính và quy trình xin hỗ trợ CAF
• Coloader là gì? Vai trò & cách thức hoạt động