✦ Tóm tắt nội dung
FOC là gì? FOC (Free of Charge) trong xuất nhập khẩu là thuật ngữ để chỉ những sản phẩm, hàng mẫu, linh kiện thay thế bảo hành hay quà tặng, hàng khuyến mãi được gửi đi/nhận về mà không thu tiền từ đối tác. Vai trò chính của loại hàng này là giúp tiếp thị, quảng bá sản phẩm mới, gia tăng sự gắn kết với khách hàng, hỗ trợ R&D và thúc đẩy doanh số. Khi gửi hàng FOC, shop lưu ý khai báo hải quan đầy đủ, nắm rõ quy định thuế và tài chính.

Thuật ngữ FOC xuất hiện khá thường xuyên trong hoạt động kinh doanh. Tuy vậy, không ít shop chưa hiểu rõ ý nghĩa FOC là gì và làm thế nào để tận dụng FOC giúp hoạt động xuất nhập khẩu hiệu quả hơn. Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết để chủ shop tự tin áp dụng. Thử ngay!

1. Hàng FOC là hàng gì?

FOC là viết tắt của cụm từ tiếng Anh “Free of Charge” (miễn phí), dùng để chỉ một loại hàng hóa, sản phẩm hoặc dịch vụ được cung cấp mà bên nhận không phải thanh toán tiền hàng. Trong xuất nhập khẩu, doanh nghiệp thường sử dụng hàng FOC làm hàng mẫu giới thiệu sản phẩm mới, quà tặng tri ân đối tác hoặc hàng khuyến mãi đi kèm đơn hàng thương mại. Tuy không phải trả tiền hàng, doanh nghiệp vẫn có thể phát sinh chi phí vận chuyển, thuế và các khoản phí liên quan đến thủ tục hải quan.

Xem thêm: Local Charge phí là gì?

Tìm hiểu chi tiết về hàng FOC là gì?

FOC là hàng tặng kèm hoặc miễn phí dùng thử được gửi đi hoặc nhận từ đối tác.

2. Vai trò của FOC là gì trong hoạt động xuất nhập khẩu?

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, FOC đóng vai trò quan trọng giúp các doanh nghiệp thắt chặt mối quan hệ hợp tác bền vững với đối tác hiện tại, đồng thời thu hút hiệu quả những khách hàng tiềm năng mới. Bên cạnh đó, việc gửi hàng miễn phí còn hỗ trợ tối đa cho các chiến dịch tiếp thị sản phẩm mới, thúc đẩy quá trình nghiên cứu phát triển và tăng cơ hội mở rộng thị trường quốc tế.

2.1 Tăng cường mối quan hệ đối tác

Sử dụng FOC là cách shop thể hiện thiện chí, tạo ấn tượng tốt đẹp với người tiêu dùng. Từ đó, hai bên xây dựng mối liên hệ mật thiết, cùng nhau phát triển và vượt qua những thách thức chung trong kinh doanh.

2.2 Mở rộng thị trường

Đối với thị trường mới, gửi hàng mẫu FOC giúp khách hàng có cơ hội trải nghiệm sản phẩm mới sớm mà không tốn chi phí. Đây là một cách hiệu quả để “thử tín hiệu” trước khi sản xuất số lượng lớn.

Vai trò của FOC là gì trong kinh doanh mở rộng thị trường

Phân phối hàng FOC rộng rãi để khách hàng trải nghiệm tạo tiền đề thử nghiệm trước khi chính thức tung ra thị trường.

2.3 Tiếp thị sản phẩm mới

Hàng FOC là một công cụ marketing cực kỳ hữu ích khi shop chuẩn bị ra mắt sản phẩm mới. Bởi, tặng sản phẩm dùng thử giúp khách hàng trực tiếp cảm nhận chất lượng, nhờ thế vừa tăng độ nhận diện thương hiệu, vừa kích thích nhu cầu mua sắm.

2.4 Xây dựng mối quan hệ với khách hàng

Tặng hàng FOC như quà khuyến mãi hay sản phẩm dùng thử là cách tuyệt vời để tri ân khách hàng cũ và thu hút khách hàng mới. Hành động này không chỉ làm tăng sự hài lòng mà còn xây dựng được lòng trung thành của khách hàng với thương hiệu.

2.5 Thúc đẩy nghiên cứu và phát triển

Bên cạnh khả năng mở rộng thị trường và tăng cường quan hệ đối tác tiềm năng, hàng FOC còn hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu và phát triển (R&D) sản phẩm hiệu quả hơn. Vậy cụ thể vai trò trong R&D của hàng FOC là gì? Chủ shop có thể gửi hàng mẫu miễn phí cho đối tác trải nghiệm hoặc thu thập phản hồi từ nhóm khách hàng mục tiêu. Những đánh giá thực tế này giúp shop nhận biết ưu điểm, hạn chế của sản phẩm, từ đó cải tiến sản phẩm hiện có và phát triển mặt hàng mới phù hợp hơn với nhu cầu thị trường.

Vai trò của FOC là gì trong hoạt động R&D

Tận dụng FOC đúng cách giúp chủ shop gắn kết với người tiêu dùng, giữ chân khách hàng cũ và tăng độ uy tín cho thương hiệu dễ dàng.

3. Rủi ro có thể gặp khi sử dụng FOC trong xuất nhập khẩu

Dù mang lại nhiều lợi ích trong việc tiếp thị và duy trì quan hệ đối tác, nhưng sử dụng hàng FOC cũng tồn tại một số rủi ro tiềm ẩn nhất định về thủ tục hải quan, chi phí phát sinh, ảnh hưởng đến thương hiệu, lợi nhuận và tính cạnh tranh. Vậy cụ thể rủi ro khi gửi hàng FOC là gì?

3.1 Rủi ro về giá trị thực tế

Mặc dù là hàng miễn phí, FOC vẫn phải được khai báo giá trị khi làm thủ tục hải quan. Nếu khai báo không chính xác hoặc hợp lý thì có thể dẫn đến tranh chấp, từ đó gây chậm trễ trong quá trình thông quan và phát sinh các chi phí không đáng có.

3.2 Ảnh hưởng đến giá thành và cạnh tranh

Chi phí sản xuất FOC phải được tính toán tỉ mỉ để phân bổ đều vào giá bán thực tế của từng sản phẩm cùng lô hàng. Qua đó hạn chế tình trạng tăng giá sản phẩm quá cao, ảnh hưởng tới khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Rủi ro của hàng FOC ảnh hưởng giá thành và tính cạnh tranh

Lợi nhuận có thể sụt giảm nếu không tính toán kỹ lưỡng chi phí sản xuất hàng FOC.

3.3 Rủi ro về thương hiệu

Nếu FOC chất lượng kém hoặc quá khác xa với sản phẩm thực tế thì có thể “gây hại” cho hình ảnh thương hiệu sau này. Thậm chí, khách hàng có thể đánh giá tiêu cực về toàn bộ sản phẩm của shop.

3.4 Ảnh hưởng đến lợi nhuận

Lạm dụng FOC mà không có chiến lược rõ ràng sẽ ảnh hưởng tới lợi nhuận thực tế của shop. Cụ thể, nếu chi phí cho hàng FOC không được kiểm soát chặt chẽ thì trở thành một “gánh nặng tài chính”.

4. Điều kiện đăng ký kinh doanh hàng FOC là gì?

Để kinh doanh hàng FOC, shop cần tuân thủ các quy định pháp luật về xúc tiến thương mại, bao gồm điều kiện về hàng hóa, thủ tục đăng ký hoặc thông báo chương trình và công khai thông tin khuyến mại. Cụ thể, shop cần lưu ý các yêu cầu sau:

  • Shop phải đăng ký khuyến mại với Sở Công Thương - nơi tổ chức chương trình.

  • Hàng hóa, dịch vụ được sử dụng để khuyến mại phải thuộc nhóm sản phẩm kinh doanh hợp pháp.

  • Chủ shop phải công khai thông tin về chương trình khuyến mại cho khách hàng một cách rõ ràng và đầy đủ.

  • Tổng giá trị của hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại trong một chương trình không được vượt quá 50% tổng giá trị của hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại.

Điều kiện tối thiểu để có thể kinh doanh hàng FOC là gì

Để áp dụng FOC thành công, người bán cần tuân thủ những quy định nhất định của Luật Thương mại.

5. Quy trình thủ tục đối với hàng nhập khẩu FOC

Quy trình nhập khẩu hàng FOC về cơ bản gồm các bước khai báo hải quan điện tử, chuẩn bị và nộp hồ sơ liên quan, sau đó kiểm tra và chờ quyết định thông quan từ cơ quan hải quan. Chi tiết từng bước như sau:

Bước 1: Khai báo thông quan điện tử

Doanh nghiệp hoặc đơn vị khai thuê hải quan thực hiện khai báo thông tin lô hàng trên phần mềm hải quan điện tử VNACCS/VCIS. Nội dung khai báo hàng hóa nói chung bao gồm: tên hàng, mã HS, số lượng, xuất xứ, trị giá hải quan và các thông tin liên quan. Riêng với hàng FOC, doanh nghiệp để trống ô “Trị giá hóa đơn” và “Đơn giá hóa đơn”, nhưng vẫn khai “Trị giá tính thuế” theo giá thị trường của hàng hóa.

Bước 2: Nộp bộ hồ sơ hải quan liên quan

Sau khi truyền tờ khai điện tử thành công, hệ thống hải quan sẽ phân luồng (Xanh, Vàng hoặc Đỏ). Tùy vào kết quả nhận được, doanh nghiệp chuẩn bị và nộp/xuất trình bộ hồ sơ hải quan theo yêu cầu của từng luồng. Thông thường, bộ hồ sơ hải quan dành cho hàng FOC cơ bản gồm:

  • Tờ khai hải quan nhập khẩu (in từ hệ thống điện tử).

  • Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)

  • Phiếu đóng gói (Packing List)

  • Tờ vận đơn (Bill of Lading hoặc Airway Bill)

  • Văn bản giải trình hoặc chứng từ chứng minh tính chất FOC.

  • Các giấy tờ liên quan khác theo yêu cầu.

Bước 3: Kiểm tra và nhận quyết định thông quan

Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra chứng từ và có thể kiểm tra thực tế hàng hóa tùy theo mức độ kiểm tra được áp dụng. Nếu hồ sơ đầy đủ, thông tin khai báo phù hợp và doanh nghiệp đã hoàn thành các nghĩa vụ thuế, phí liên quan, cơ quan hải quan sẽ quyết định thông quan theo quy định.

Trong trường hợp phát hiện sai lệch hoặc thiếu chứng từ, doanh nghiệp cần bổ sung, điều chỉnh thông tin theo yêu cầu trước khi hoàn tất thủ tục. Sau khi hàng hóa được thông quan, doanh nghiệp có thể thực hiện các thủ tục nhận hàng và vận chuyển về kho.

Quy trình khai báo hải quan điện tử với hàng FOC là gì

Hàng FOC nhập khẩu vẫn phải được khai báo hải quan điện tử, cung cấp hồ sơ đầy đủ và chờ kết quả phân luồng thông quan.

6. Nên làm gì khi khai báo hải quan hàng không thanh toán FOC?

Khi khai báo hải quan hàng FOC, doanh nghiệp cần xác định lô hàng được gửi chung với hàng có thanh toán hay nhập khẩu thành một lô riêng để lựa chọn cách khai báo phù hợp. Tùy từng trường hợp, doanh nghiệp cần điền thông tin về hóa đơn, chứng từ và trị giá hàng hóa trên hệ thống hải quan điện tử theo quy định hiện hành. Cụ thể:

6.1 Trường hợp 1 - Hàng thanh toán và hàng FOC cùng 1 lô

Đối với trường hợp này, doanh nghiệp cần hoàn thiện các thông tin quan trọng trên hệ thống khai báo hải quan điện tử theo trình tự dưới đây:

- Tại ô 1 “Nhập mã phân loại giá hóa đơn/chứng từ thay thế hóa đơn”: Doanh nghiệp chọn mã “C” để thể hiện giá hóa đơn cho hàng hóa bao gồm cả hàng phải thanh toán và hàng miễn phí (FOC).

Cách nhập tờ khai hải quan cho lô hàng thanh toán kèm hàng FOC

Shop chọn mã C tại ô “Nhập mã phân loại giá hóa đơn/chứng từ thay thế hóa đơn” khi khai lô hàng thanh toán kèm hàng FOC.

- Tại ô 4 “Tổng giá trị hóa đơn”: Doanh nghiệp nhập tổng giá trị tiền hàng theo hóa đơn thương mại, sau đó tiến hành phân bổ chi tiết cho từng dòng hàng:

  • Đối với hàng trả tiền: Doanh nghiệp nhập đầy đủ số lượng, đơn giá và trị giá hóa đơn như bình thường. Hệ thống sẽ tự động phân bổ và tính toán nghĩa vụ thuế.

  • Đối với hàng khuyến mãi/FOC: Tại mục “Chi tiết khai trị giá”, doanh nghiệp ghi rõ các dòng hàng thuộc diện FOC (ví dụ: Dòng số... là hàng FOC/khuyến mại không thanh toán). Trên từng dòng hàng này, doanh nghiệp để trống ô “Trị giá hóa đơn” và nhập trị giá thực tế/ước tính của mặt hàng vào ô “Trị giá tính thuế”.

Cách nhập tờ khai hải quan cho lô hàng thanh toán kèm hàng FOC

Shop ghi rõ loại hàng là “hàng FOC/khuyến mại” tại các sản phẩm thuộc mặt hàng FOC.

- Tại tab “Danh sách hàng”: Đối với các mặt hàng FOC, tại ô tên hàng hóa, doanh nghiệp mở ngoặc bổ sung cụm từ (Hàng FOC) hoặc (Hàng khuyến mại không thanh toán) ngay sau tên sản phẩm để để phân biệt với hàng phải thanh toán.

6.2 Trường hợp 2 - Hàng FOC là 1 lô riêng

Nếu hàng FOC được nhập khẩu thành một lô riêng (không đi chung bill với lô hàng thương mại có trả tiền), doanh nghiệp cần mở tờ khai nhập khẩu phi mậu dịch riêng. Khi khai báo, doanh nghiệp thực hiện các bước theo loại hình phi mậu dịch, đồng thời chuẩn bị đầy đủ chứng từ liên quan và kê khai trị giá hải quan theo quy định.

Sau khi hàng hóa quốc tế, bao gồm cả hàng FOC đã được thông quan, shop cần chọn một đơn vị vận chuyển nội địa uy tín để chuyển hàng về kho và đưa đến tay khách nhanh chóng, an toàn. Nếu shop đang tìm kiếm một giải pháp hậu cần toàn diện, Giao Hàng Nhanh (GHN) sẽ là người đồng hành lý tưởng khi vừa cung cấp dịch vụ giao hàng nội thành và liên tỉnh siêu tốc, vừa mang đến hệ thống kho bãi cùng quy trình xử lý đơn hàng chuyên nghiệp.

GHN Express - Giao siêu nhanh, Giá siêu tốt

Dưới đây là những đặc điểm nổi bật của dịch vụ vận chuyển của công ty Giao Hàng Nhanh (GHN) mà các shop có thể tham khảo:

  • Hỗ trợ bốc dỡ hàng hóa, vận chuyển đến kho lưu trữ: GHN cung cấp dịch vụ giao nhận trọn gói từ khâu tiếp nhận hàng tại địa chỉ shop chỉ định (có thể là cảng hoặc sân bay), vận chuyển về hệ thống bưu cục, kho Giao Hàng Nhanh toàn quốc đến nơi nhận cuối nhanh chóng. Điều này giúp chủ shop tiết kiệm thời gian, công sức.

  • Quản lý kho bãi hiệu quả: Với hệ thống kho bãi hiện đại và phần mềm quản lý tiên tiến, Giao Hàng Nhanh giúp shop theo dõi tình trạng hàng hóa, đơn hàng chính xác theo thời gian thực. Dịch vụ này đặc biệt hữu ích cho các shop không có kho riêng hoặc muốn tối ưu hóa chi phí lưu kho.

Kho bãi tích hợp công nghệ hiện đại

Kho bãi GHN đều được quản lý bằng công nghệ hiện đại, độ chính xác cao.

  • Xử lý đơn hàng theo yêu cầu của shop khi có đơn hàng: Khi có đơn hàng phát sinh, GHN Express tự động tiếp nhận và xử lý nhanh chóng theo yêu cầu. Dịch vụ bao gồm lấy hàng, đóng gói, dán nhãn và bàn giao cho đơn vị vận chuyển. Điều này đảm bảo đơn hàng được giao đến tay khách hàng một cách nhanh chóng.

  • Chi phí dịch vụ hợp lý, thiết kế riêng cho từng shop: GHN hiểu rằng mỗi shop có nhu cầu và tệp khách hàng khác nhau. Vì đó, công ty GHN cung cấp bảng giá tiết kiệm, phù hợp với cả shop lớn lẫn nhỏ chỉ từ 15.5K/đơn. Nhờ đó, người bán tối ưu hóa chi phí vận hành hiệu quả mà vẫn đảm bảo chất lượng dịch vụ chuyên nghiệp.

GHN có bảng giá cước tiết kiệm

Bảng giá Giao Hàng Nhanh ổn định tất cả các ngày trong năm, không phân biệt ngày thường hay ngày lễ.

>> Hãy để Giao Hàng Nhanh đồng hành cùng shop trên con đường kinh doanh online hiệu quả. Đăng ký ngay!

7. Những lưu ý về thuế và khi phân phối hàng FOC

Mặc dù hàng FOC nhập khẩu là sản phẩm miễn phí về mặt thương mại, nhưng trong một số trường hợp doanh nghiệp không tuân thủ đúng quy định thì lô hàng có thể bị truy thu thuế và phát sinh các khoản phí logistics. Ngoài ra, khi đưa mặt hàng này ra thị trường, doanh nghiệp cần đảm bảo đầy đủ giấy tờ nguồn gốc, nhãn mác sản phẩm và hạch toán kế toán chính xác để tránh những rủi ro pháp lý không đáng có. Cụ thể:

7.1 Về thuế và tài chính

- Thuế nhập khẩu và VAT: 

  • Doanh nghiệp không được bỏ sót phần trị giá của hàng FOC trên Hóa đơn thương mại (Invoice) hoặc bỏ qua việc mở tờ khai hải quan.

  • Trường hợp hàng FOC không đáp ứng đủ điều kiện hồ sơ hợp lệ (như chưa thông báo/đăng ký chương trình khuyến mại với Sở Công Thương), khi phân phối hoặc tiêu dùng nội bộ, hàng FOC sẽ bị tính thuế. Cụ thể, thuế GTGT đầu ra của mặt hàng được tính dựa trên giá bán của sản phẩm tương đương. Đồng thời, doanh nghiệp phải kê khai, nộp thuế GTGT như hàng hóa kinh doanh thương mại thông thường.

- Chi phí logistics phát sinh: Nếu doanh nghiệp khai báo sai thông tin, thiếu chứng từ chứng minh hoặc nhầm lẫn hình thức kê khai giữa hàng FOC và hàng khuyến mãi thông thường thì có thể khiến tờ khai bị hải quan từ chối, yêu cầu sửa đổi bổ sung. Điều này dẫn đến nguy cơ kéo dài thời gian thông quan, làm phát sinh các khoản chi phí lưu container, lưu kho bãi không đáng có.

Lưu ý quan trọng về thuế khi nhập hàng FOC là gì

Shop lưu ý cung cấp đầy đủ chứng từ, khai báo hải quan rõ ràng theo quy định cho hàng FOC để tránh phát sinh thuế hay phí logistics.

7.2 Về phân phối hàng FOC

  • Nguồn gốc và nhãn mác: Khi phân phối hàng FOC, shop cần lưu giữ hóa đơn, chứng từ nhập khẩu và tài liệu chứng minh nguồn gốc hàng hóa để phục vụ việc kiểm tra khi cần thiết. Đồng thời, shop cần kiểm tra nhãn hàng hóa, thông tin nhà sản xuất, xuất xứ và các nội dung bắt buộc khác theo quy định hiện hành. Đối với mặt hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành, shop cần bảo đảm hàng hóa đáp ứng điều kiện lưu thông trên thị trường trước khi đưa đến khách hàng.

  • Rủi ro pháp lý khi bán hàng FOC: Shop có thể gặp vấn đề pháp lý nếu bán hàng không đủ điều kiện lưu thông, sử dụng hàng hóa không rõ nguồn gốc hoặc phân phối sản phẩm trái với thỏa thuận của nhà cung cấp. Ngoài ra, trường hợp hàng FOC được gửi với mục đích làm mẫu, biếu tặng hoặc phục vụ chương trình khuyến mại có điều kiện, shop cần kiểm tra quy định liên quan trước khi bán lại để tránh tranh chấp hoặc vi phạm pháp luật.

Hy vọng bài viết giúp shop hiểu rõ FOC là gì và vai trò, lưu ý quan trọng khi áp dụng trong xuất nhập khẩu. Nhờ vậy không chỉ giúp shop tận dụng lợi ích tiềm năng tối đa, mà còn tránh được những rủi ro không đáng có. Chúc người bán kinh doanh thành công!

Bài viết cùng chủ đề:

Tài liệu tham khảo:

1. Thư Viện Pháp Luật. FOC là gì? Những ảnh hưởng của FOC trong xuất nhập khẩu là gì? https://thuvienphapluat.vn/phap-luat-doanh-nghiep/cau-hoi-thuong-gap/foc-la-gi-nhung-anh-huong-cua-foc-trong-xuat-nhap-khau-la-gi-7004.html (đã truy cập 22 10 2026)

    Câu hỏi thường gặp

    Sự khác nhau giữa hàng khuyến mãi thông thường và hàng FOC là gì?
    Hàng khuyến mại thông thường là hàng hóa được sử dụng trong các chương trình xúc tiến thương mại nhằm kích cầu tiêu dùng, vẫn cần khai báo đơn giá và xác định trị giá hải quan theo quy định. Trong khi đó, hàng FOC là hàng được cung cấp miễn phí, khi làm thủ tục xuất nhập khẩu, doanh nghiệp cần ghi rõ tính chất hàng miễn phí trên chứng từ, chẳng hạn “FOC - No commercial value”.
    Hàng FOC có được khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) không?
    Hàng FOC nhập khẩu phục vụ sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT thì được khấu trừ thuế GTGT đầu vào nếu hoàn thiện đủ hồ sơ hải quan và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (trừ khi giá trị dưới 20 triệu đồng).
    Hàng FOC có cần hóa đơn thương mại không?
    Có. Hàng FOC vẫn cần hóa đơn thương mại hoặc chứng từ phù hợp theo quy định để phục vụ thủ tục hải quan. Trên hóa đơn, doanh nghiệp cần thể hiện rõ hàng được cung cấp miễn phí bằng ghi chú “FOC” hoặc “No Commercial Value”. Tuy nhiên, việc không thu tiền hàng không đồng nghĩa với việc trị giá hải quan bằng 0.
    Hàng FOC có được tính vào trị giá hải quan không?
    Có. Hàng FOC vẫn phải được xác định và khai báo trị giá hải quan theo quy định, dù bên nhập khẩu không phải thanh toán tiền hàng. Cơ quan hải quan sẽ căn cứ vào hồ sơ và phương pháp xác định trị giá phù hợp để tính thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (VAT) và các khoản thuế liên quan nếu phát sinh.